Examkin

Question

Difficulty: HardTaşra Teşkilatı

Osmanlı klasik döneminde taşra teşkilatı, merkeze uzaklık ve mali uygulama farklılıkları doğrultusunda "salyaneli" (yıllıklı) ve "salyanesiz" (yıllıksız) eyaletler olarak yapılandırılmıştır. Bu yapısal farklılık, eyaletin idari hiyerarşisinden askeri lojistiğine kadar pek çok alanı şekillendirmiştir.

Buna göre, salyaneli ve salyanesiz eyaletlerin özellikleri karşılaştırıldığında aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

  1. A
    Salyanesiz eyaletlerde topraklar; vergi gelirinin kullanım amacına ve büyüklüğüne göre has, zeamet ve tımar olarak dirliklere ayrılmıştır.
  2. Salyaneli eyaletlerde, tımarlı sipahiler tarafından yetiştirilen cebelüler eyalet güvenliğinin ve ordusunun asıl insan kaynağını oluşturur.Answer
  3. C
    Her iki eyalet tipinde de kaza birimlerindeki şer'i ve hukuki işlemler, merkezden kazasker tarafından atanan kadılarca yürütülmektedir.
  4. D
    Salyanesiz eyaletlerdeki dirlik sahiplerinin kayıtları ve atama süreçleri, merkezdeki Nişancı tarafından tutulan tahrir defterleri üzerinden takip edilir.
  5. E
    Salyaneli eyaletlerden iltizam usulüyle toplanan vergi gelirleri, bölgedeki yöneticilerin maaşları ayrıldıktan sonra doğrudan devlet hazinesine aktarılır.

Answer

Salyaneli eyaletlerde cebelü yetiştirildiği ifadesi yanlıştır; çünkü bu eyaletlerde dirlik sistemi değil, iltizam sistemi uygulanır.
Salyaneli (yıllıklı) eyaletler, genellikle merkeze uzak olan ve vergilerin mültezimler tarafından 'iltizam' usulüyle toplandığı bölgelerdir. Bu eyaletlerde dirlik (tımar) sistemi uygulanmadığı için tımarlı sipahi ve dolayısıyla cebelü (sipahinin yetiştirdiği asker) yetiştirilmesi söz konusu değildir. Bu görevliler yalnızca salyanesiz (tımar sisteminin uygulandığı) eyaletlerde bulunur.

Step-by-Step Solution

1
Eyalet tiplerinin mali sistemlerini belirle
Salyanesiz eyaletlerde dirlik (tımar) sistemi, salyaneli eyaletlerde ise iltizam sistemi uygulanır.
Soruda sorulan askeri ve idari yapıdaki farklılıklar, bu temel mali ayrışmadan kaynaklanır.
2
Sistemlerin askeri sonuçlarını analiz et
Dirlik sistemi olan yerde tımarlı sipahi ve cebelü bulunur; iltizam sistemi olan yerde ise maaşlı askerler veya merkezden gönderilen birlikler görev yapar.
Cebelü, dirlik sahibinin (sipahinin) geliriyle yetiştirmek zorunda olduğu atlı askerdir.
3
Seçenekleri karşılaştırarak yanlış çıkarımı bul
Salyaneli eyaletlerde tımarlı sipahi ve cebelü yetiştirilmesi mümkün değildir çünkü bu eyaletlerde tımar sistemi uygulanmaz.
Salyaneli (yıllıklı) eyaletler merkeze nakit vergi gönderen bölgelerdir, askeri hizmet yerinde yetiştirilen sipahilerce değil, hazine kaynaklı sağlanır.

Key Concept

Salyaneli ve Salyanesiz Eyalet Ayrımı

Hints

1
Cebelü yetiştirme zorunluluğu hangi toprak sistemiyle doğrudan ilişkilidir?
2
Salyaneli (yıllıklı) eyaletlerde tımar sistemi mi yoksa iltizam sistemi mi uygulanır?
3
Tımar sisteminin uygulanmadığı bir eyalette tımarlı sipahinin yetiştirdiği atlı askerlerin (cebelü) bulunması mümkün müdür?

Practice More

İltizam ve dirlik sistemlerinin uygulandığı bölgelerin harita üzerindeki konumlarını (yakın-uzak eyaletler) incelemek kavramları pekiştirecektir.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question

Topics

Taşra Teşkilatı

More questions from this topic