Büyük Selçuklu Devleti'nde maliyenin başındaki Müstevfi, Divan-ı İstifa'daki kayıtları incelerken bir bölgedeki toprakların statüsünün "İkta"dan "Mülk"e dönüştürülmesi talebiyle karşılaşmıştır. Bu talebin kabul edilmesi durumunda arazinin hukuki ve ekonomik yapısında köklü değişiklikler yaşanacaktır.
Buna göre, söz konusu arazinin "Mülk" statüsüne geçmesiyle birlikte ortaya çıkacak temel sonuç aşağıdakilerden hangisidir?
- Arazinin mülkiyeti şahsa geçeceği için sahibi tarafından satılabilmesi, hibe edilebilmesi ve miras bırakılabilmesi mümkün hale gelir.Answer
- BArazi üzerinde sadece Müslümanlar tarım yapabileceği için toplanan Öşür vergisi () oranı merkezi hazine tarafından iki katına çıkarılır.
- CMülkiyeti devlete ait (miri) kalmak kaydıyla, sadece kullanım hakkı babadan oğula geçecek şekilde reayaya bırakılır.
- DToprak sahibinin, gayrimüslim tebaadan aldığı Cizye vergisini doğrudan ordu komutanına teslim etmesi zorunlu hale gelir.
- EMüstevfi'nin bu toprak üzerindeki mali denetim yetkisi sona erer ve arazi her türlü devlet vergisinden muaf tutulur.
Answer
Toprağın mülkiyetinin şahsa geçmesiyle birlikte satış, hibe ve miras haklarının kazanılmasıdır.
Türk-İslam devletlerinde İkta arazileri 'Miri' (devlet) arazilerdir; burada mülkiyet devlete, kullanım hakkı köylüye, vergi geliri ise görevliye aittir. Bir arazinin 'Mülk' statüsüne geçmesi, mülkiyetin şahsa devredilmesi demektir. Bu durum, sahibine toprağı satma, hibe etme ve miras bırakma gibi tam tasarruf yetkisi sağlar.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Türk-İslam Devletlerinde Mülkiyet Hakları ve Toprak Kategorileri
Hints
1
İkta sisteminde toprağın gerçek sahibi kimdir ve bu durum mülk araziyle nasıl bir tezat oluşturur?
Practice More
Vakıf arazilerinin denetimi ve Mütevelli heyetinin görevleri üzerine bir soru çözerek mülkiyet-sosyal fayda ilişkisini pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s