Question

Difficulty: MediumTürkiye'de Turizm

Türkiye’de yer şekillerinin ve jeolojik yapının çeşitliliği, doğal turizm potansiyelinin zenginleşmesini sağlamıştır. Özellikle çözünebilen (karstik) kayaçların yaygın olduğu alanlarda mağaralar, travertenler ve obruklar turizm açısından büyük önem taşır.

Buna göre, aşağıdaki turizm merkezlerinden hangisinin oluşumunda karstik süreçlerin doğrudan bir etkisi bulunmamaktadır?

  1. A
    Damlataş Mağarası
  2. B
    Pamukkale Travertenleri
  3. C
    Cennet ve Cehennem Obrukları
  4. Tortum ŞelalesiAnswer
  5. E
    Gilindire (Aynalıgöl) Mağarası

Answer

Tortum Şelalesi, karstik süreçlerle değil, heyelan sonucu oluşan bir set gölünün sularının dökülmesiyle meydana gelmiştir.
Tortum Şelalesi'nin oluşumu, Tortum Çayı vadisinin bir heyelan kütlesi tarafından kapatılmasına (heyelan set gölü) dayanır. Bu durum, kimyasal çözünme (karstlaşma) süreçlerinden tamamen farklı bir jeolojik olaydır.

Step-by-Step Solution

1
Karstik şekillerin neler olduğunu hatırla.
Mağaralar, travertenler, obruklar, lapya ve dolinler karstik (kimyasal çözünme) süreçlerle oluşur.
Soruda karstik etkisi olmayan merkezi bulmak için temel kavramları tanımlamak gerekir.
2
Verilen merkezlerin jeolojik oluşumlarını analiz et.
Damlataş ve Gilindire mağaradır, Pamukkale travertendir, Cennet-Cehennem ise obruktur. Bunların tamamı karstik kökenlidir.
Seçenekleri eleme yöntemiyle değerlendirmek için yerel coğrafya bilgisi kullanılır.
3
Dışarıda kalan merkezin oluşum nedenini belirle.
Tortum Şelalesi, Erzurum'da bir heyelan seti sonucu oluşmuştur. Bu bir kütle hareketi olayıdır, karstik çözünme değildir.
Farklı dış kuvvetlerin (heyelan vs. karst) etkisini ayırt etmek doğru cevaba ulaştırır.

Key Concept

Türkiye'deki doğal turizm varlıklarının jeolojik ve jeomorfolojik oluşum kökenleri arasındaki farklar.

Hints

1
Karstik şekiller genellikle Akdeniz çevresindeki kalkerli (kireçtaşı) arazilerde yoğunlaşır.
2
Mağaralar ve obruklar yer altındaki çözünme süreçleriyle, şelaleler ise bazen heyelan setleri gibi farklı olaylarla oluşabilir.
3
Erzurum'daki Tortum Şelalesi, bir dağın yamacından kayan kütlenin nehir yatağını kapatmasıyla oluşan 'heyelan set' gölünün bir sonucudur.

Practice More

Diğer şelalelerimizin (Manavgat, Kurşunlu, Muradiye) oluşum kökenlerini ve hangi illerde bulunduklarını inceleyerek bilginizi pekiştirebilirsiniz.

Alternative Method

Bölge-oluşum eşleştirmesi yaparak da sonuca gidebilirsiniz; karstik şekiller Batı ve Orta Toroslarda (Antalya, Mersin, Denizli) yaygınken, Doğu Anadolu'da heyelan ve volkanik set oluşumları daha ön plandadır.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question