Anayasa hukukunda kurucu iktidar; anayasayı yapma, değiştirme ve bu sürecin hukuki dayanağını oluşturma yetkisini ifade eder. Asli kurucu iktidar ile tali kurucu iktidarın ortaya çıkış koşulları ve hukuki geçerlilik temelleri dikkate alındığında, bu iki kavram arasındaki ilişkiye dair aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- Asli kurucu iktidar, mevcut hukuki ve siyasi düzenin bir devrim, darbe veya yeni bir devletin kurulması gibi nedenlerle kesintiye uğradığı 'hukuki boşluk' ortamında beliren sınırsız bir güçtür; tali kurucu iktidar ise yetkisini ve sınırlarını yürürlükteki anayasanın kendisinden alan, hukuk içi bir yetkidir.Answer
- BTali kurucu iktidar, anayasayı tamamen ortadan kaldırıp yerine yenisini getirme yetkisine sahipken; asli kurucu iktidar sadece anayasanın başlangıç ilkelerine sadık kalarak değişiklik yapabilir.
- CAsli kurucu iktidar, yetkisini halk oylaması sonuçlarından alan 'kurulmuş' bir iktidar türüyken; tali kurucu iktidar yasama organının salt çoğunluğu ile sınırlıdır.
- DTali kurucu iktidarın yaptığı tüm işlemler yargı denetimi dışında kalırken; asli kurucu iktidar tarafından hazırlanan anayasa metinleri normlar hiyerarşisinin en alt basamağında yer alır.
- EAsli kurucu iktidar sadece 'yumuşak' anayasalar yapma yetkisine sahipken; tali kurucu iktidar sadece 'sert' anayasaların değiştirilmez maddelerini kaldırmak için devreye girer.
Answer
Asli kurucu iktidarın hukuk dışı ve sınırsız bir güç olduğu, tali kurucu iktidarın ise mevcut anayasa ile sınırlı bir yetki olduğu ifade doğrudur.
Doğru ifade, asli kurucu iktidarın bir devrim veya yeni devlet kuruluşu gibi 'hukuki boşluk' dönemlerinde ortaya çıkan sınırsız bir güç olduğunu, buna karşın tali kurucu iktidarın varlığını yürürlükteki anayasadan alan ve onun çizdiği sınırlar içinde hareket eden bir yetki olduğunu belirten seçenektir. Bu, anayasa hukukunun temel iktidar ayrımını yansıtır.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Asli kurucu iktidar sınırsız ve hukuk dışıdır; tali kurucu iktidar sınırlı ve hukuk içidir.
Hints
1
Yeni bir devlet kurulduğunda veya mevcut anayasa tamamen rafa kalktığında hangi iktidar türü devreye girer?
2
Mevcut anayasanın içindeki 'değiştirme usulleri'ne uymak zorunda olan iktidar hangisidir?
3
Asli kurucu iktidar hukuk öncesi/dışıdır, tali kurucu iktidar ise hukukun içindedir ve anayasayla sınırlıdır.
Practice More
1982 Anayasası'nın kabul edilme süreci ile bir anayasa değişikliği referandumunu asli ve tali iktidar bakımından karşılaştırınız.
Estimated Time:1m 30s