Question

Difficulty: Very hardBüyük Taarruz ve Başkomutanlık Meydan Muharebesi

Başkomutanlık Meydan Muharebesi'nin Türk ordusunun kesin zaferiyle sonuçlanmasının ardından Mustafa Kemal Paşa'nın "Ordular, ilk hedefiniz Akdeniz'dir. İleri!" emriyle başlayan takip harekâtı, sadece Batı Anadolu'nun kurtarılmasını sağlamamış, aynı zamanda Türk birliklerinin İtilaf Devletleri denetimindeki "tarafsız bölgeye" yönelmesine neden olmuştur. Bu durum, İngiltere'de ciddi bir hükümet krizine yol açarak Lloyd George kabinesinin istifasıyla sonuçlanmış ve Millî Mücadele'nin askerî safhasını sonlandıran diplomatik süreci başlatmıştır.

Tarih literatüründe İngiltere'yi barış masasına oturmaya zorlayan ve Mudanya Ateşkes Antlaşması'na giden süreci tetikleyen bu kritik gelişme aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Çanakkale Olayı (Chanak Crisis) sonucunda İngiltere'nin müttefiklerinden destek alamayarak diplomatik yalnızlığa itilmesiAnswer
  2. B
    Londra Konferansı'nda İtilaf Devletleri arasında yaşanan görüş ayrılıklarının savaşı kesin olarak bitirmesi
  3. C
    Ankara Antlaşması ile Fransa'nın çekilmesinin ardından İngiltere'nin askerî harekâtı tamamen durdurma kararı alması
  4. D
    Amerika Birleşik Devletleri'nin Monroe Doktrini gereği bölgedeki İngiliz politikalarına karşı Türkiye'ye açık destek vermesi
  5. E
    Sovyet Rusya'nın Boğazlar krizinde İngiltere'ye karşı Türk ordusuna doğrudan donanma desteği sağlayacağını açıklaması

Answer

İngiltere'yi barış masasına oturmaya zorlayan temel gelişme, Türk birliklerinin Boğazlar bölgesine ilerlemesiyle yaşanan Çanakkale Olayı'dır.
Doğru yanıt olan Çanakkale Olayı seçeneği, Türk ordusunun zafer sonrası Boğazlar'a yönelmesiyle İngiltere'nin yaşadığı siyasi çıkmazı ve Lloyd George hükümetinin düşüşünü tam olarak açıklar. Bu olay, İngiltere'yi askerî dirençten vazgeçirip Mudanya Ateşkesi'ne zorlayan temel faktördür.

Step-by-Step Solution

1
Askerî zaferin kapsamını analiz etme
Başkomutanlık Meydan Muharebesi ile Yunan ordusu imha edilmiş ve Batı Anadolu'daki askerî direnç kırılmıştır.
Sürecin askerî başlangıç noktasını belirlemek için gereklidir.
2
Takip harekâtının yönünü değerlendirme
İzmir'in kurtuluşunun ardından ordunun Boğazlar ve İstanbul istikametine (tarafsız bölge) yönelmesi.
Krizin coğrafi ve siyasi odağını anlamak için gereklidir.
3
Uluslararası siyasi krizi (Çanakkale Olayı) teşhis etme
İngiltere'nin sömürgelerinden ve müttefiklerinden (Fransa ve İtalya) destek alamayarak Türkiye ile tek başına savaşma riskini göze alamaması.
Lloyd George hükümetinin istifasına ve ateşkes teklifine giden yolu açıklar.
4
Diplomatik geçişi doğrulama
Askerî başarının yarattığı bu krizin sonucunda 11 Ekim 1922'de Mudanya Ateşkes Antlaşması'nın imzalanması.
Soruda istenen 'askerîden diplomasiye geçiş' safhasını tamamlar.

Key Concept

Büyük Taarruz'un uluslararası alandaki en somut diplomatik sonucu, Çanakkale Olayı sonrası İngiltere'nin taviz vererek ateşkesi kabul etmesidir.

Hints

1
Türk ordusunun İzmir'den sonra hangi stratejik bölgeye (Boğazlar) yöneldiğini ve orada hangi büyük devletle karşı karşıya geldiğini düşünün.
2
İngiltere Başbakanı Lloyd George'un savaş ısrarına rağmen sömürge ve müttefiklerinden destek alamamasıyla patlak veren krizin adını hatırlayın.
3
Bu gelişme literatürde 'Çanakkale Olayı' olarak geçer ve İngiltere'yi ateşkes masasına (Mudanya) oturmaya mecbur etmiştir.

Practice More

Mudanya Ateşkes Antlaşması'nın Lozan'a giden süreçteki diplomatik kazanımlarını ve İstanbul/Boğazlar'ın savaşsız kurtarılma şartlarını inceleyebilirsiniz.

Alternative Method

Kronolojik eleme yöntemi kullanılabilir: Londra Konferansı (1921) ve Ankara Antlaşması (1921) elenince, Büyük Taarruz (1922) sonrası yaşanan en büyük uluslararası kriz doğrudan bulunabilir.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question