Question

Difficulty: MediumDuraklama Dönemi (1579-1699)

Osmanlı Devleti'nin XVII.XVII. yüzyılını kapsayan Duraklama Dönemi'nde, merkezi otoritenin zayıflamasıyla birlikte başkent İstanbul'da askeri nitelikli isyanlar baş göstermiştir. Bu isyanlar "İstanbul İsyanları" veya "Yeniçeri İsyanları" olarak adlandırılmaktadır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi XVII.XVII. yüzyılda görülen bu isyanların ortaya çıkışında etkili olan temel faktörlerden biridir?

  1. Maaşların ayarı düşük akçe (züyuf akçe) ile ödenmesi ve saray entrikalarının orduyu kışkırtmasıAnswer
  2. B
    Askeri alanda yapılan Batı tarzı düzenlemelerin Yeniçeri Ocağı'nın geleneksel yapısını bozması
  3. C
    Tımar sistemindeki bozulmalar nedeniyle tımarlı sipahilerin geçim kaynaklarını kaybederek isyan etmesi
  4. D
    Fransız İhtilali ile yayılan milliyetçilik akımının ordu içindeki azınlık askerler arasında taraftar bulması
  5. E
    Padişahın mutlak otoritesini sınırlayan anayasal düzene geçiş taleplerinin ordu tarafından desteklenmesi

Answer

Maaşların ayarı düşük akçe ile ödenmesi ve saray içindeki çekişmelerin askeri kışkırtmasıdır.
Doğru yanıt olan seçenek, XVII.XVII. yüzyılın karakteristik ekonomik sorunu olan akçe devalüasyonunu (züyuf akçe) ve merkezi otoritenin zayıflamasıyla saray kadınları ile devlet adamlarının orduyu kendi emelleri için kullanmasını vurgular. Bu durum, dönemin ruhuna ve tarihsel gerçekliğe tam olarak uygundur.

Step-by-Step Solution

1
Dönem ve isyan türünü analiz etme
Soru XVII.XVII. yüzyıl (Duraklama) ve 'İstanbul İsyanları' (Yeniçeri) üzerine odaklanmaktadır.
İsyanların nedenini belirlemek için hangi toplumsal/askeri sınıfın nerede isyan ettiğini ayırt etmek gerekir.
2
Seçenekleri kronolojik ve içerik bakımından eleme
Batı tarzı ıslahatlar (XVIII.XVIII. yy), Milliyetçilik (XIX.XIX. yy) ve Anayasacılık (XIX.XIX. yy) dönem dışı oldukları için elenir.
KPSS sorularında dönem karmaşası en yaygın çeldiricidir; Duraklama döneminde henüz Batılılaşma başlamamıştır.
3
İstanbul ve Celali İsyanları ayrımını yapma
Tımar sistemindeki bozulma Celali (taşra) isyanlarına yol açarken, akçe ayarının düşürülmesi İstanbul (merkez) isyanlarına yol açmıştır.
Merkez isyanlarının temelinde mali sıkıntılar ve merkezi otorite boşluğu yatmaktadır.

Key Concept

İstanbul İsyanları (Yeniçeri İsyanları) ve Nedenleri

Hints

1
İsyanın 'İstanbul'da' ve 'Yeniçeriler' tarafından çıkarıldığını unutmayın. Bu grup maaşla (ulufe) geçinir.

Practice More

Vaka-i Vakvakiye (Çınar Vakası) olayının hangi padişah döneminde ve hangi isyan türü kapsamında gerçekleştiğini araştırabilirsiniz.
Estimated Time:50s
Rate this question