Question

Difficulty: MediumNüfus Mübadelesi Sorunu (Etabli)

1923 Nüfus Mübadelesi Sözleşmesi ile İstanbul Rumları ve Batı Trakya Türkleri mübadele dışı tutulmuş, ancak "etabli" (yerleşik) kavramının tanımı üzerinde yaşanan uyuşmazlık Türk-Yunan ilişkilerini 1930 yılına kadar gergin tutmuştur. 10 Haziran 1930'da imzalanan Ankara (Ahali) Antlaşması ile bu sorun kesin olarak çözülmüştür.

Buna göre, 1930 Ankara Antlaşması ile "etabli" sorununun çözüme kavuşturulmasını sağlayan temel düzenleme aşağıdakilerden hangisidir?

  1. İstanbul'daki Rumların ve Batı Trakya'daki Türklerin, yerleşme tarihlerine bakılmaksızın "etabli" sayılmasıAnswer
  2. B
    Sadece Mondros Ateşkes Antlaşması'ndan önce İstanbul'a gelenlerin yerleşik kabul edilmesi
  3. C
    Mübadele kapsamındaki tüm nüfusun kendi isteğine göre yer değiştirmesine izin verilmesi
  4. D
    İstanbul'daki Rum nüfusunun Milletler Cemiyeti tarafından belirlenen bir kota ile sınırlandırılması
  5. E
    Yerleşik sayılacak kişilerin mülk sahibi olduklarını Osmanlı tapu kayıtları ile ispat etme zorunluluğunun getirilmesi

Answer

İstanbul'daki Rumların ve Batı Trakya'daki Türklerin, yerleşme tarihlerine bakılmaksızın "etabli" sayılması
10 Haziran 1930 tarihinde imzalanan Ankara (Ahali) Antlaşması ile yerleşme tarihlerine ve doğum yerlerine bakılmaksızın İstanbul Rumları ve Batı Trakya Türklerinin tamamı 'etabli' (yerleşik) kabul edilmiştir. Bu kapsayıcı düzenleme, yıllardır süregelen hukuki tartışmayı bitirmiş ve Türk-Yunan ilişkilerinde dostluk dönemini başlatmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Sorunun kaynağını belirleme
1923 Sözleşmesi'ndeki '30 Ekim 1918 öncesi yerleşmiş olma' şartı uyuşmazlığa yol açmıştır.
Türkiye nüfus kaydını, Yunanistan ise fiilen orada bulunmayı temel almıştır.
2
Çözüm girişimlerini değerlendirme
Milletler Cemiyeti ve Lahey Adalet Divanı'na gidilmesine rağmen kesin çözüm bulunamamıştır.
Uluslararası kurumlar sorunu çözmekte yetersiz kalmıştır.
3
1930 Ankara Antlaşması'nın içeriğini analiz etme
İki devlet karşılıklı taviz vererek yerleşme tarihlerini kriter olmaktan çıkarmıştır.
Dostluk sürecini başlatmak için hukuki uyuşmazlık diplomatik yolla baypas edilmiştir.

Key Concept

1930 Ankara Antlaşması (Ahali Sözleşmesi) ve Etabli Çözümü

Hints

1
Etabli sorunu, İstanbul'daki Rumların hangi tarihten itibaren orada olduklarına dair tartışmalardan çıkmıştır.
2
1930 Ankara Antlaşması, uyuşmazlığı bitirmek için 'tarih' şartını tamamen ortadan kaldırmıştır.
3
Çözümde temel ilke, İstanbul'daki mevcut Rumların tamamının mübadele dışı kalmasıdır.

Practice More

Nüfus Mübadelesi sorununun çözülmesinin ardından kurulan Balkan Antantı'nın (1934) üyelerini ve amaçlarını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question