Question

Difficulty: HardTürkiye'nin Platoları

Türkiye'de platolar; oluşum süreçlerine göre tabaka düzlüğü (yatay duruşlu), karstik, lav (volkanik) ve aşınım (yontukdüz) platoları olarak dört ana gruba ayrılmaktadır. Platoların oluşum kökenleri, üzerlerindeki toprak yapısını, su kaynaklarını ve buna bağlı olarak gelişen ekonomik faaliyetleri doğrudan etkilemektedir.

Buna göre, Türkiye'deki platolar ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Erzurum-Kars ve Ardahan platoları, lav tabakalarının geniş alanları örtmesiyle oluşmuş olup Türkiye'nin en yüksek ve yaz yağışlarına bağlı olarak en gür meralarına sahip alanlarıdır.
  2. B
    Çatalca-Kocaeli Platosu, aşınım (yontukdüz) sonucu deniz seviyesine yakın bir düzlük haline gelmiş olup Türkiye'nin yükseltisi en az, ancak sanayi ve nüfus yoğunluğu en fazla olan platosudur.
  3. C
    Teke ve Taşeli platoları, kalkerli arazinin aşınmasıyla oluşan karstik platolar olup yüzey sularının yer altına sızması nedeniyle tarımsal sulama imkanlarının kısıtlı olduğu alanlardır.
  4. D
    İç Anadolu Bölgesi'ndeki Haymana, Cihanbeyli ve Bozok platoları, yatay duruşlu tortul tabakaların akarsularca derin vadilerle parçalanmasıyla oluşmuş tabaka düzlüğü platolarıdır.
  5. Güneydoğu Anadolu'da yer alan Gaziantep ve Şanlıurfa platoları, kireç taşı ve jips gibi karstik kayaçların erimesi sonucunda çöken alanların alüvyonlarla dolmasıyla oluşmuş karstik platolardır.Answer

Answer

Gaziantep ve Şanlıurfa platoları karstik değil, tabaka düzlüğü (yatay duruşlu) platosu grubunda yer alır.
Doğru yanıt olan seçenek, Güneydoğu Anadolu platolarının oluşumunu karstik süreçlere dayandırdığı için yanlıştır. Gaziantep ve Şanlıurfa platoları, tıpkı İç Anadolu'daki pek çok plato gibi, yatay duruşlu tabakaların akarsularca parçalanmasıyla oluşan 'tabaka düzlüğü' platolarıdır. Karstik platolar ise kireç taşı, alçı taşı gibi eriyebilen kayaçların bulunduğu alanlarda (Teke ve Taşeli gibi) görülür.

Step-by-Step Solution

1
Platoların oluşum türlerini kategorize etme
Türkiye'de platolar Lav (Doğu Anadolu), Karstik (Akdeniz), Aşınım (Marmara) ve Tabaka Düzlüğü (İç Anadolu, Ege, Güneydoğu) olarak ayrılır.
Her platonun jeolojik ve jeomorfolojik kökeni farklı bir sürece dayanır.
2
Verilen platoları bölgelerine ve yapılarına göre inceleme
Gaziantep ve Şanlıurfa platoları, Güneydoğu Anadolu'da geniş alan kaplayan yatay duruşlu tortul tabakalardan oluşur.
Karstik süreçler bu bölgedeki platoların ana oluşum mekanizması değildir.
3
Hatalı tanımı tespit etme
Güneydoğu platoları için kullanılan 'karstik kökenli' ifadesinin bilimsel olarak tabaka düzlüğü ile değiştirilmesi gerekmektedir.
Bölgedeki ana kaya yapısı ve aşınım şekli karstik değil, yatay tabakalı yapıdır.

Key Concept

Türkiye'nin Platolarının Oluşum Türlerine Göre Sınıflandırılması

Hints

1
Güneydoğu Anadolu ve İç Anadolu'daki platoların büyük çoğunluğu benzer oluşum kökenine sahiptir.
2
Karstik platolar dendiğinde aklınıza ilk olarak Toroslar üzerindeki engebeli alanlar gelmelidir.
3
Gaziantep ve Şanlıurfa platoları 'tabaka düzlüğü'dür, karstik süreçler bu bölgede plato oluşumunda birincil faktör değildir.

Practice More

Platoların oluşum türleri ile bu alanlarda yetiştirilen tarım ürünleri arasındaki ilişkiyi inceleyen sorulara göz atabilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question