Question

Difficulty: Hard1924 Anayasası

19241924 Anayasası'nın (Teşkilat-ı Esasiye Kanunu) kuvvetler birliği ve görevler ayrılığına dayanan "Karma Hükümet Sistemi" yapısı ile yasamanın yürütme üzerindeki mutlak üstünlüğü dikkate alındığında; meclis ve cumhurbaşkanı arasındaki hukuki ilişkiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

  1. Türkiye Büyük Millet Meclisi, üye tamsayısının salt çoğunluğuyla kendi seçimlerini yenileme kararı alabilirken; Cumhurbaşkanı'na meclisi feshetme yetkisi tanınmamıştır.Answer
  2. B
    Cumhurbaşkanı, hükümetin kurulamadığı veya kriz dönemlerinde meclisi doğrudan feshederek seçimleri yenileme yetkisine sahip tek makamdır.
  3. C
    Cumhurbaşkanı'nın meclis tarafından kabul edilen kanunları "Anayasa'ya aykırılık" gerekçesiyle iptal edilmesi için bir Anayasa Mahkemesi'ne başvurma hakkı bulunur.
  4. D
    Bakanlar Kurulu, meclis tarafından seçilen Cumhurbaşkanı'na karşı hem bireysel hem de kolektif olarak siyasi sorumluluk taşır.
  5. E
    Meclis, güvenoyu vermediği bir hükümetin üyelerini ancak Cumhurbaşkanı'nın onayı dahilinde görevden uzaklaştırabilir.

Answer

Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin kendi seçimlerini yenileme yetkisine sahip olması ancak Cumhurbaşkanı'na fesih yetkisinin verilmemiş olması
19241924 Anayasası'nda benimsenen sistemde Türkiye Büyük Millet Meclisi, egemenliğin tek ve gerçek temsilcisi olarak görülmüştür. Bu nedenle meclis kendi seçimlerini yenileme (kendini feshetme) yetkisine sahipken, cumhurbaşkanına meclisi dağıtma (fesih) yetkisi tanınmamıştır. Bu durum, yasamanın yürütme üzerindeki mutlak hakimiyetinin teknik bir göstergesidir.

Step-by-Step Solution

1
19241924 Anayasası'nın hükümet modelini analiz edin.
Bu anayasa, Meclis Hükümeti ile Parlamenter Sistem arasında bir "Karma Hükümet Sistemi" benimsemiştir.
Kuvvetler birliği ilkesi gereği yasama organı olan meclis, en üstün organdır.
2
Meclis ve Cumhurbaşkanı arasındaki dengeyi kontrol edin.
19241924 Anayasası'nın 2525. maddesi uyarınca meclis, seçimlerin yenilenmesine karar verebilir.
Cumhurbaşkanı'na fesih yetkisi verilmesi teklif edilmiş ancak meclis üstünlüğüne aykırı bulunarak reddedilmiştir.
3
Yürütmenin sorumluluğunu değerlendirin.
Cumhurbaşkanı'nın siyasi sorumsuzluğu varken, Bakanlar Kurulu'nun meclise karşı kolektif sorumluluğu vardır.
Yürütme içindeki ağırlık merkezi meclise karşı sorumlu olan hükümettedir.

Key Concept

1924 Anayasası'nda Meclis Üstünlüğü ve Fesih Yetkisi

Hints

1
19241924 Anayasası'nda yasama organı yürütmeden çok daha güçlüdür.
2
Cumhurbaşkanı'nın meclisin çalışmalarına son verip veremeyeceğini (fesih) düşünün.
3
19241924 Anayasası tasarısında fesih yetkisi cumhurbaşkanına verilmek istenmiş ancak meclis tartışmalarında bu madde çıkarılmıştır.

Practice More

19241924 Anayasası'ndaki "Yasama Yorumu" yetkisinin günümüzdeki anayasal yargı sistemiyle farklarını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question