Question

Difficulty: MediumTürk-İslam Devletlerinde Toprak Sistemi ve Ekonomi

Büyük Selçuklu ve Türkiye Selçuklu devletlerinde başarıyla uygulanan İkta Sistemi'nde; tarımsal üretimin sürekliliğini sağlamak ve vergi gelirlerinin düzenli akışını korumak amacıyla toprak kullanıcılarına belirli sorumluluklar yüklenmiştir. Bu sistemin işleyişine göre, bir köylünün veya ikta sahibinin toprağı tasarruf etme (kullanma) hakkını kaybetmesine neden olan temel gerekçe aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Toprağın mazeretsiz olarak üst üste üç yıl boyunca boş bırakılmasıAnswer
  2. B
    Vergi toplama yetkisinin açık artırma yoluyla mültezimlere devredilmesi
  3. C
    Bölgedeki idarecilerin töre kurallarına dayanarak kurultayda hükümdara muhalefet etmesi
  4. D
    Şahsa ait olan mülk arazinin gelirlerinin sosyal bir kurum için vakfedilmesi
  5. E
    Gayrimüslim tebaadan alınan cizye vergisinin ödenmesinde aksaklıklar yaşanması

Answer

Toprağın mazeretsiz olarak üst üste üç yıl boyunca boş bırakılması
Türk-İslam devletlerinde toprağın mülkiyeti devlete aittir. Devlet, üretimin aksamaması ve vergi gelirlerinin sürekliliği için toprağı kullanan kişiye 'üretim yapma' şartı koşar. Bu doğrultuda, toprağın mazeretsiz olarak üç yıl üst üste boş bırakılması, kullanım hakkının iptal edilmesine ve toprağın başkasına verilmesine neden olan temel hukuki ve ekonomik yaptırımdır.

Step-by-Step Solution

1
İkta sisteminin temel amacını belirleme
Sistemin en büyük amacı tarımsal üretimde sürekliliği sağlayarak askeri ve idari masrafları karşılamaktır.
Toprak boş kalırsa üretim durur, vergi alınamaz ve ordu beslenemez.
2
Toprak mülkiyeti ve kullanım hakkı arasındaki ilişkiyi analiz etme
Mülkiyet devlete (Miri), kullanım hakkı halka, vergi geliri ise ikta sahibine aittir.
Kullanım hakkı, devletin koyduğu üretim şartına bağlı olarak devredilmiştir.
3
Sistemdeki yaptırım kuralını uygulama
Eğer bir kişi toprağı mazereti olmaksızın üst üste üç yıl ekmezse, üretim zinciri bozulduğu için devlet bu hakkı geri alır.
Bu kural, 'çiftbozan' benzeri bir mantıkla üretimi denetim altında tutmayı sağlar.

Key Concept

İkta Sisteminde Üretimin Sürekliliği İlkesi
Estimated Time:1m 15s
Rate this question