Examkin

Question

Difficulty: MediumÇanakkale Cephesi

Çanakkale Muharebeleri sırasında Darülfünun öğrencileri, Mülkiye ve Tıbbiye talebeleri ile Galatasaray, Konya, İzmir ve İstanbul gibi köklü liselerin son sınıf öğrencileri gönüllü olarak cepheye gitmiş ve büyük bir kısmı şehit düşmüştür. 1915 yılında birçok eğitim kurumu mezun verememiş, bu nedenle Çanakkale Cephesi Türk harp tarihinde 'Aydınlar Savaşı' veya 'Mektepliler Harbi' olarak da anılmıştır.

Bu durumun;
I. Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk yıllarında yetişmiş bürokrat ve uzman iş gücü açığının hissedilmesi,
II. Yeni kurulan devlette eğitim ve kültür inkılaplarının uygulanmasında nitelikli kadro ihtiyacının artması,
III. Osmanlı Devleti'nin savaşa devam edebilmek amacıyla genel seferberlik uygulamalarını tamamen yürürlükten kaldırması

gelişmelerinden hangilerine ortam hazırladığı savunulabilir?

  1. A
    Yalnız I
  2. B
    Yalnız II
  3. I ve IIAnswer
  4. D
    I ve III
  5. E
    I, II ve III

Answer

I ve II. öncüllerin birlikte yer aldığı seçenek doğru cevaptır.
Çanakkale Muharebeleri'nde mülkiye, tıbbiye ve lise düzeyindeki yetişmiş genç nüfusun şehit düşmesi 'Aydınlar Savaşı' kavramını doğurmuştur. Bu büyük beşeri kayıp, Cumhuriyet'in kurucu kadrolarının ilk yıllarda hem kamu yönetiminde ve bürokraside uzman personel eksikliği yaşamasına (I) hem de eğitim-kültür alanında başlatılan inkılapların tabana yayılmasında nitelikli kadro temini sorunuyla karşılaşmasına (II) neden olmuştur. Osmanlı Devleti ise savaşı sürdürebilmek için seferberliği kaldırmamış, aksine askere alma uygulamalarını genişletmiştir (III. öncül yanlıştır). Bu sebeple doğru cevap I ve II öncüllerini içeren yanıttır.

Step-by-Step Solution

1
Metinde verilen tarihi olguyu analiz etme
Çanakkale Cephesi'nde lise ve üniversite çağındaki eğitimli gençlerin (aydın tabakanın) yoğun olarak şehit düştüğü ve bu nedenle dönemin eğitim kurumlarının mezun veremediği tespit edildi.
Çanakkale Muharebeleri'nin sosyolojik ve demografik boyutunu kavramak için gereklidir.
2
Kaybedilen eğitimli nüfusun Cumhuriyet dönemine etkilerini değerlendirme
Tıbbiye, Mülkiye ve Darülfünun gibi kurumlarda yetişen neslin kaybedilmesinin; Cumhuriyet'in ilk yıllarında yetişmiş bürokrat, hekim, mühendis ve uzman iş gücü açığına (I) ve eğitim-kültür inkılaplarını yürütecek öğretmen/eğitimci ihtiyacına (II) zemin hazırladığı belirlendi.
Savaşın ulusal ve kurumsal sonuçları ile insan kaynağı kaybı arasındaki sebep-sonuç ilişkisini kurmak için gereklidir.
3
Üçüncü öncülün doğruluğunu test etme
Osmanlı Devleti'nin I. Dünya Savaşı boyunca seferberliği kaldırmadığı, aksine asker ihtiyacı nedeniyle 1894-1895 doğumlu gençleri de silah altına alarak seferberlik kapsamını genişlettiği anlaşıldı (III yanlıştır).
Savaş dönemi askeri ve idari politikalarını doğru ayırt etmek için gereklidir.

Key Concept

Çanakkale Cephesi'nin Ulusal Sonuçları ve Eğitimli Beşeri Sermaye Kaybı

Hints

1
Çanakkale Cephesi'nde şehit düşenlerin eğitim seviyelerini ve mesleki arka planlarını dikkate alınız.
2
Mektepli ve aydın kesimin yok olmasının, 1923 sonrasında kurulan yeni devletin kamu yönetimi ve öğretmen ihtiyacı üzerindeki etkilerini düşününüz.
3
Savaşan bir imparatorluğun insan gücüne en çok ihtiyaç duyduğu bir dönemde seferberlikten vazgeçip vazgeçemeyeceğini sorgulayınız.

Practice More

Çanakkale Cephesi'nin uluslararası siyasi sonuçları ile savaşın genel süresine olan etkilerini kapsayan sorular çözülebilir.

Alternative Method

Öncülleri tarihsel mantık süzgecinden geçirerek eleme yöntemi uygulanabilir: Savaş halinde bir devlet seferberliği kaldıramayacağı için III. öncül doğrudan elenir; geriye kalan I ve II. öncüller ise eğitimli insan kaybının doğrudan sonuçları olduğundan doğru cevaba ulaşılır.
Estimated Time:1m 0s
Rate this question

Topics

Çanakkale Cephesi

More questions from this topic