Question

Difficulty: MediumNüfus Mübadelesi Sorunu (Etabli)

19231923 Lozan Antlaşması'na ek olarak imzalanan Türk-Yunan Nüfus Mübadelesi Sözleşmesi'ne göre; İstanbul Rumları ile Batı Trakya Türkleri hariç tutulmak kaydıyla, Türkiye'deki Rumlar ile Yunanistan'daki Müslüman Türklerin karşılıklı olarak yer değiştirmesi kararlaştırılmıştır. Ancak "etabli" (yerleşik) kavramının hukuki tanımı ve kimlerin bu kapsamda kalacağı hususu, iki ülke arasında uzun süren bir krize yol açmıştır.

19301930 yılında imzalanan Ankara (Ahali) Antlaşması ile bu krizin kesin olarak aşılmasını sağlayan temel düzenleme aşağıdakilerden hangisidir?

  1. İstanbul'daki Rumlar ve Batı Trakya'daki Türklerin, şehre geliş tarihlerine bakılmaksızın yerleşik (etabli) kabul edilmesiAnswer
  2. B
    Mübadele edilecek nüfusun belirlenmesinde "etnik köken" esasının, "dini aidiyet" esasının yerine geçirilmesi
  3. C
    Gökçeada ve Bozcaada'da yaşayan Rumların da zorunlu mübadele kapsamına dahil edilerek Yunanistan'a gönderilmesi
  4. D
    Milletler Cemiyeti'nin hazırladığı rapor doğrultusunda, İstanbul'daki Rum nüfusun yarısının gönüllü olarak gönderilmesi
  5. E
    Balkan Antantı'nın imzalanmasıyla birlikte iki ülke arasındaki sınırların ve nüfus yapısının tamamen dondurulması

Answer

İstanbul'daki Rumlar ve Batı Trakya'daki Türklerin, şehre geliş tarihlerine bakılmaksızın yerleşik (etabli) kabul edilmesi
Doğru cevap, İstanbul Rumları ile Batı Trakya Türklerinin şehre geliş tarihlerine bakılmaksızın yerleşik kabul edilmesini ifade eden seçenektir. 19231923 Mübadele Sözleşmesi'nde yerleşik sayılmak için 3030 Ekim 19181918 tarihinden önce orada bulunma şartı aranıyordu. Ancak bu durumun pratikte ispatı zor olduğundan 19301930 Ankara (Ahali) Antlaşması ile bu tarih sınırı kaldırılmış ve o an orada yaşayan herkes yerleşik sayılarak sorun çözülmüştür.

Step-by-Step Solution

1
Etabli krizinin nedenini belirle.
1923 sözleşmesindeki 3030 Ekim 19181918 öncesi İstanbul'da bulunma şartı, kimin 'yerleşik' sayılacağı konusunda anlaşmazlık yaratmıştır.
Yunanistan daha fazla Rum'u İstanbul'da bırakmak isterken, Türkiye kayıtlı ve yerleşik nüfusu esas almak istiyordu.
2
19301930 Ankara Antlaşması'nın getirdiği değişikliği analiz et.
Tarih ve kayıt şartı aranmaksızın İstanbul Rumları ve Batı Trakya Türkleri etapli (yerleşik) sayılmıştır.
İki ülke arasındaki gerginliği bitirmek ve yaklaşan İtalyan tehdidine karşı Balkanlarda iş birliği yapmak için karşılıklı taviz verilmiştir.

Key Concept

Nüfus Mübadelesi ve Etabli Sorunu

Hints

1
"Etabli" sorunu, Lozan'daki 19181918 tarih şartının uygulanmasındaki zorluklardan doğmuştur.
2
19301930 Ankara Antlaşması, Türk-Yunan ilişkilerinde bir dönüm noktasıdır ve dostluk sürecini başlatmıştır.
3
Çözüm yolu, tarih şartının kaldırılarak mevcut nüfusun yerleşik kabul edilmesidir.

Practice More

Bu sorunun çözümünden sonra Türk-Yunan dostluğunun gelişmesiyle ortaya çıkan paktları (Balkan Antantı gibi) inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question