Türkiye'de Pleistosen (Buzul Çağı) döneminde oluşmuş buzul aşınım ve birikim şekillerine bakıldığında; Rize'deki Kaçkar Dağları'nın kuzey yamaçlarında bu izlerin yaklaşık metreye kadar indiği, ancak Hakkâri'deki Cilo (Buzul) Dağları'nda bu sınırın metre civarında kaldığı görülmektedir. Kaçkar Dağları'nın Cilo Dağları'na göre daha kuzeyde yer almasına rağmen, buzul sınırındaki bu belirgin farklılığın temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
- Kaçkar Dağları'nın kuzey yamaçlarında nemliliğin fazla olması ve karın yerde kalma süresinin uzamasıAnswer
- BCilo Dağları'nın jeolojik olarak daha genç oluşumlu olması nedeniyle buzul aşınımının henüz tamamlanmaması
- CKaçkar Dağları'nda bakı etkisinin ortadan kalkmasıyla sıcaklığın her yönde eşit dağılması
- DCilo Dağları'nın Ekvator'a yakınlığına bağlı olarak çizgisel hızın buzul birikimini zorlaştırması
- EKaradeniz üzerinden gelen hava kütlelerinin fön rüzgarına dönüşerek Kaçkarların kuzeyinde sıcaklığı düşürmesi
Answer
Kaçkar Dağları'nın kuzey yamaçlarındaki yüksek nemlilik ve yağış miktarı, karın erimesini geciktirerek buzul sınırını Cilo Dağları'na göre daha aşağı çekmiştir.
Buzul sınırı (ve kalıcı kar sınırı) üzerinde enlem, bakı ve yükseltinin yanı sıra nemlilik de belirleyicidir. Karadeniz'e bakan yamaçlar (Kaçkarlar) yüksek nem ve bulutluluk nedeniyle güneş ışınlarından daha az etkilenir, bu da karın erimesini zorlaştırarak buzul izlerinin daha alçak seviyelerde ( m) görülmesini sağlar. Cilo Dağları ise daha güneyde ve karasal bir iklimde olduğu için bu sınır çok daha yüksektedir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Buzul Sınırlarını Etkileyen Faktörler (Enlem ve Nem İlişkisi)
Hints
1
Türkiye'de buzul sınırlarının dağılışını hem matematik konum hem de özel konum (denizellik/nem) etkiler.
Practice More
Buzul aşınım şekillerinden 'Hörgüç Kaya' ve 'Sirk Çukuru' arasındaki farkları gözden geçirebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s