Examkin

Question

Difficulty: Very hard1924 Anayasası

19241924 Anayasası'nda (Tes\ckilat−ıTeşkilat-ı EsasiyeEsasiye KanunuKanunu), yürütme organının bir kanadı olan Cumhurbaşkanına meclis tarafından kabul edilen kanunları 'bir daha görüşülmek üzere meclise geri gönderme' yetkisi tanınmıştır. Ancak meclisin üstünlüğü ilkesi gereği bu veto yetkisi, günümüzdeki anayasal düzenlemelerden farklı bir hukuki rejime tabi tutulmuştur. Buna göre, 19241924 Anayasası'nın orijinal metnine göre Cumhurbaşkanı tarafından meclise iade edilen bir kanunun kesinleşmesi ve yayımlanması için gerekli olan hukuki şart aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Meclisin, geri gönderilen kanunu üye tamsayısının salt çoğunluğu ile hiçbir değişiklik yapmadan aynen kabul etmesi
  2. Meclisin, geri gönderilen kanun metnini herhangi bir özel çoğunluk aranmaksızın (toplantıya katılanların salt çoğunluğu ile) aynen kabul etmesiAnswer
  3. C
    Kanunun meclis tarafından üye tamsayısının üçte iki çoğunluğuyla reddedilerek yeniden onaylanması
  4. D
    Cumhurbaşkanının bütçe kanunları üzerindeki mutlak veto yetkisini kullanarak kanunu tamamen hükümsüz bırakması
  5. E
    Meclisin kanunu geri gönderen Cumhurbaşkanının gerekçelerini dikkate alarak kanun metninde en az bir madde değişikliği yapması

Answer

Meclisin, Cumhurbaşkanı tarafından geri gönderilen bir kanunu herhangi bir nitelikli çoğunluk (salt çoğunluk veya 2/3 gibi) aramadan, sadece toplantıya katılanların salt çoğunluğuyla (adi çoğunluk) aynen kabul etmesi durumunda Cumhurbaşkanı bu kanunu yayımlamak zorundadır.
Doğru yanıt olan 'Meclisin adi çoğunlukla direnmesi' durumu, 19241924 Anayasası'nın meclis üstünlüğü prensibine dayanır. 3535. maddeye göre, Cumhurbaşkanı kanunu meclise geri gönderdiğinde meclis üye tamsayısının salt çoğunluğu gibi bir şart aranmaksızın kanunu aynen kabul ederse, Cumhurbaşkanı bu kanunu yayımlamaya mecbur bırakılmıştır. Bu durum Cumhurbaşkanının veto yetkisinin sadece 'geciktirici' bir etkisinin olduğunu gösterir.

Step-by-Step Solution

1
19241924 Anayasası'ndaki 'Meclis Üstünlüğü' kavramını analiz etme
Meclis egemenliğin tek temsilcisidir ve yürütme yasamanın içinden çıkıp ona bağlıdır.
Bu ilke, Cumhurbaşkanının yasama üzerindeki denetim gücünün (veto gibi) neden zayıf tutulduğunu açıklar.
2
3535. madde hükmünü değerlendirme
Cumhurbaşkanına tanınan veto yetkisinin 'geciktirici veto' niteliğinde olduğu görülür.
Cumhurbaşkanı bütçe ve anayasa değişiklikleri hariç kanunları geri gönderebilir ancak meclisin direnme gücü çok yüksektir.
3
Direnme (aynen kabul) şartlarını günümüzle kıyaslama
19821982 Anayasası 'üye tamsayısının salt çoğunluğunu' (301301) ararken, 19241924 Anayasası sadece 'aynen kabul' şartını arar.
Özel bir sayı belirtilmediği için meclisin normal karar yeter sayısı (adi çoğunluk) vetonun aşılması için yeterlidir.

Key Concept

Meclis Üstünlüğü ve Zayıf Veto Sistemi

Hints

1
19241924 Anayasası'nda meclis yürütmeden çok daha güçlü bir konumdadır.
2
Cumhurbaşkanının veto yetkisi sadece bir geciktirme aracıdır; meclis kararında ısrar ederse Cumhurbaşkanı geri adım atmak zorundadır.
3
Günümüzdeki '301301 milletvekili imzası' şartını unutun; o dönemde vetonun aşılması için özel bir sayısal zorunluluk getirilmemiştir.

Practice More

1924 Anayasası'ndaki 'Yasama Yorumu' yetkisinin neden kuvvetler ayrılığına aykırı olduğunu araştırın.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question

Topics

1924 Anayasası

More questions from this topic