Examkin

Question

Difficulty: HardCümlede Anlam İlişkileri

Türkçede cümleler arasındaki anlam ilişkileri; eylemin hangi gerekçeyle, hangi hedef doğrultusunda veya hangi şartla gerçekleştiğine göre değişiklik gösterir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde eylemin gerçekleştirilme "amacı" belirtilmiştir?

  1. A
    Bilimsel araştırmaların niteliğini artırmak amacıyla düzenlenen uluslararası sempozyum, yeterli başvuru yapılmadığı gerekçesiyle ileri bir tarihe ertelendi.
  2. Kamu hizmetlerinde verimliliği artırmak ve bürokratik işlemleri en aza indirmek gayesiyle dijital dönüşüm projelerine ayrılan ödenekler bu yıl iki katına çıkarıldı.Answer
  3. C
    Şehirdeki hava kirliliğini önlemek adına sanayi tesislerinin şehir dışına taşınması gerektiği, son yayımlanan çevresel etki raporunda açıkça vurgulandı.
  4. D
    Modern toplumda bireylerin sanatsal faaliyetlere olan ilgisinin azalması, kültürel değerlerin yeni nesillere aktarılmasını her geçen gün daha da zorlaştırıyor.
  5. E
    Eğitimde fırsat eşitliğini sağlamak, her demokratik devletin sosyal politikalar oluştururken göz önünde bulundurması gereken en temel yükümlülüklerden biridir.

Answer

Kamu hizmetlerinde verimliliği artırmak ve bürokrasiyi azaltmak gayesiyle ödeneklerin artırıldığını belirten seçenek doğru cevaptır.
Doğru seçenekte, ödeneklerin artırılması eylemi, kamu hizmetlerinde verimliliği artırmak ve bürokrasiyi azaltmak gibi geleceğe yönelik, henüz gerçekleşmemiş bir hedefe (amaca) hizmet etmektedir. Eylem, bu hedefi gerçekleştirmek üzere icra edilmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Cümlenin yüklemini (ana eylemini) belirle.
Doğru seçenekte ana eylem 'ödeneklerin iki katına çıkarılması'dır.
Anlam ilişkisi her zaman cümlenin temel yargısı üzerinden kurulur.
2
Yükleme 'Hangi amaçla?' veya 'Hangi nedenle?' sorularını yönelt.
Ödenekler neden mi artırıldı yoksa bir hedef için mi? 'Verimliliği artırmak' henüz gerçekleşmemiş bir hedeftir.
Amaç-sonuç cümlelerinde eylem, geleceğe dönük bir hedefi gerçekleştirmek için yapılır; neden-sonuçta ise eylem zaten gerçekleşmiş bir durumun sonucudur.
3
Çeldiricilerdeki 'amacıyla' veya '-mak için' gibi ifadelerin yüklemle bağını kontrol et.
Ertelenme veya vurgulanma eylemlerinin amacının bu ifadeler olmadığını gör.
Cümle içinde geçen her amaç bildiren öbek, tüm cümlenin amaç-sonuç cümlesi olmasını sağlamaz.

Key Concept

Amaç-Sonuç İlişkisi (Eylemin hedeflenen bir sonuç için yapılması)

Hints

1
Cümlenin yüklemini bulun ve ona 'Hangi amaçla?' sorusunu sorun.
2
Amaç-sonuç cümlelerinde eylem henüz gerçekleşmemiştir, bir hedef vardır. Neden-sonuçta ise eylemin gerekçesi olan durum zaten yaşanmıştır.
3
Sempozyumun ertelenmesi cümlesine dikkat edin; 'erteleme' eyleminin bir amacı mı var yoksa bir sebebi mi?

Practice More

Karmaşık cümlelerde ana yargı ile yan yargı arasındaki farkı ayırt etmek için daha fazla paragraf düzeyinde anlam sorusu çözebilirsiniz.

Alternative Method

Cümledeki 'amacıyla' veya '-mak için' yerine 'nedeniyle' ifadesini koyun. Eğer cümle anlamlı kalıyorsa o bir neden-sonuç cümlesidir. Eğer sadece 'hedefiyle' ifadesi uyuyorsa amaç-sonuçtur.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question

Topics

Cümlede Anlam İlişkileri

More questions from this topic