Examkin

Question

Difficulty: Hard1961 Anayasası

Aşağıdaki tabloda Türk anayasa tarihindeki iki farklı dönem arasındaki temel yapısal ve felsefi farklar karşılaştırılmıştır:

Karşılaştırma Ölçütü19241924 Anayasası Dönemi19611961 Anayasası Dönemi
Egemenliğin KullanımıMünhasıran TBMMTBMM eliyleYetkili organlar eliyle
Yasama Organının YapısıTek Meclisli (Sadece TBMMTBMM)Çift Meclisli (Millet Meclisi ve Senato)
Demokrasi AnlayışıÇoğunlukçu (Majoriteryen)Çoğulcu (Plüralist)
Temel Hakların GüvencesiYasama organının insafındaYargısal denetim (AYM) altında

Tablodaki veriler ve 19611961 Anayasası'nın getirdiği hukuk düzeni dikkate alındığında; bu anayasanın "iktidarın sınırlandırılması" ve "hukuk devleti" hedefleri doğrultusunda gerçekleştirdiği düzenlemelere ilişkin aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi hatalıdır?

  1. A
    Egemenlik anlayışındaki değişimle birlikte TBMMTBMM'nin "tek yetkili" sıfatı kaldırılmış; Anayasa Mahkemesi gibi kurumlar da egemenliği millet adına kullanan ortak yetkililer haline gelmiştir.
  2. B
    Yasama yetkisi, iktidarın aceleci ve çoğunlukçu kararlarını dengelemek amacıyla Cumhuriyet Senatosu ve Millet Meclisi arasında bölüştürülerek iki kanatlı bir yapı oluşturulmuştur.
  3. C
    Üniversiteler ve TRTTRT gibi kurumlara tanınan "anayasal özerklik" statüsü, bu kurumların bilimsel ve tarafsız yayıncılık faaliyetlerini yürütme organının siyasi müdahalesinden korumayı hedeflemiştir.
  4. Yürütme organının hiyerarşik bütünlüğünü sağlamak ve kamu kurumlarındaki verimliliği denetlemek amacıyla Cumhurbaşkanına bağlı "Devlet Denetleme Kurulu" (DDKDDK) ihdas edilmiştir.Answer
  5. E
    Yargı bağımsızlığını pekiştirmek amacıyla hakimlerin özlük haklarını ve atamalarını yürütmenin etkisinden kurtarmak üzere "Yüksek Hakimler Kurulu" adıyla yeni bir anayasal kurum kurulmuştur.

Answer

Yürütme organının hiyerarşik bütünlüğünü sağlamak amacıyla Devlet Denetleme Kurulu (DDKDDK) kurulması ifadesi hatalıdır, çünkü bu kurum 19821982 Anayasası'nın bir yeniliğidir.
Doğru cevap olan ifade hatalıdır çünkü Devlet Denetleme Kurulu (DDKDDK), 19611961 Anayasası'nda yer alan bir kurum değildir. DDKDDK, 19801980 sonrası hazırlanan 19821982 Anayasası ile yürütme organının (Cumhurbaşkanının) idari mekanizmalar üzerindeki denetim gücünü artırmak amacıyla ihdas edilmiştir. 19611961 Anayasası'nın temel odağı ise yürütmeyi güçlendirmek değil, aksine onu yargısal ve özerk kurumlarla sınırlandırmaktır.

Step-by-Step Solution

1
19611961 Anayasası'nın temel felsefesini analiz et.
19611961 Anayasası, iktidarı sınırlandırmayı, kuvvetler ayrılığını güçlendirmeyi ve "çoğulcu demokrasiyi" kurumsallaştırmayı amaçlar.
Soruda istenen hatalı değerlendirmeyi bulmak için bu dönemin (iktidarı sınırlama) özellikleri ile diğer dönemlerin (iktidarı güçlendirme) özellikleri ayrıştırılmalıdır.
2
Seçeneklerdeki kurumların kuruluş tarihlerini ve işlevlerini karşılaştır.
Anayasa Mahkemesi, Cumhuriyet Senatosu, Üniversite özerkliği ve Yüksek Hakimler Kurulu 19611961 Anayasası ile getirilmiştir. Ancak Devlet Denetleme Kurulu (DDKDDK) 19821982 Anayasası ile kurulmuştur.
DDKDDK, 19821982 Anayasası'nın yürütme organını ve özellikle Cumhurbaşkanını güçlendirme stratejisinin bir parçasıdır; 19611961'in sınırlayıcı yapısına aykırıdır.
3
Egemenlik ve yasama yapısındaki değişimleri doğrula.
Egemenliğin "yetkili organlar" eliyle kullanılması ve çift meclisli yapı (Senato), 19611961 Anayasası'nın en belirgin yapısal özellikleridir.
Bu düzenlemeler 19241924 dönemindeki "Meclis Üstünlüğü" modelinden tam kopuşu simgeler.

Key Concept

19611961 Anayasası'nın getirdiği kurumsal denge-denetim mekanizmaları ve özerk kuruluşlar.

Hints

1
Soruda verilen kurumların hangi anayasa döneminde (merkeziyetçi 1982 mi, özgürlükçü 1961 mi) kurulduğunu düşünün.

Practice More

1961 ve 1982 anayasaları arasındaki yürütme yetkisi ve özerk kurumlar (TRT, Üniversiteler) farklarını bir tablo halinde özetleyin.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question

Topics

1961 Anayasası

More questions from this topic