Examkin

Question

Difficulty: Very hardI. Dünya Savaşı Taarruz Cepheleri (Kafkas ve Kanal)

Harbiye Nezaretinin İttifak stratejileri doğrultusunda bizzat inisiyatif alarak faaliyete geçirdiği taarruz cephelerinin askerî, idari ve operasyonel safhalarıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Kanal Harekâtı'nın temel ideolojik zeminini Ziya Gökalp ve Yusuf Akçura'nın savunduğu Türkçülük akımı oluşturmuş, Mısır'daki yerel unsurların bu ideoloji doğrultusunda Osmanlı saflarında yer almasıyla İtilaf ordularının sömürge irtibatı tamamen kesilmiştir.
  2. Kafkas Harekâtı sürecinde ordu ikmalini ve cephe gerisindeki asayişi temin etmek adına 1915 yılında Sevk ve İskân Kanunu çıkarılırken; Mısır'a yönelik Süveyş seferlerinin neticesiz kalması ve Romani Muharebesi'ndeki geri çekilme, İtilaf güçlerinin Sina Yarımadası'nı aşarak harekâtı Suriye-Filistin hattında bir savunma savaşına dönüştürmesine zemin hazırlamıştır.Answer
  3. C
    Kafkas Cephesi'ndeki tüm askerî çatışmalar ve doğu sınırına ilişkin toprak düzenlemeleri, 1920 yılında TBMM ile Ermenistan arasında imzalanan Gümrü Antlaşması ile kesinleşerek I. Dünya Savaşı kapsamındaki Doğu Harekâtı bu diplomatik metinle resmen noktalanmıştır.
  4. D
    Doğu Harekâtı'nın ilk evresinde kazanılan Köprüköy ve Azap muharebelerinin ardından Osmanlı ordusu, 1878 Ayastefanos Antlaşması'nın hükümlerini tek taraflı uygulayarak Sarıkamış Harekâtı'na ihtiyaç duymaksızın Kafkasya sınırlarını Kırım Savaşı öncesi statükoya kavuşturmuştur.
  5. E
    Kafkas Cephesi'ndeki çatışmalar sırasında cephe gerisinde faaliyet gösteren Taşnak ve Hınçak komiteleri, bölgedeki Türk ve Müslüman ahaliyi korumak amacıyla kurulan yararlı teşkilatlar olup Mondros sonrasında Millî Kongre Cemiyeti çatısı altında birleşmiştir.

Answer

Kafkas Harekâtı sürecinde ordu ikmalini ve cephe gerisindeki asayişi temin etmek adına 1915 yılında Sevk ve İskân Kanunu çıkarılırken; Mısır'a yönelik Süveyş seferlerinin neticesiz kalması ve Romani Muharebesi'ndeki geri çekilme, İtilaf güçlerinin Sina Yarımadası'nı aşarak harekâtı Suriye-Filistin hattında bir savunma savaşına dönüştürmesine zemin hazırlamıştır.
Kafkas Cephesi'nde yaşanan çatışmalar ve ordu gerisindeki isyan girişimleri sonucunda Osmanlı Hükûmeti 1915 yılında 'Sevk ve İskân Kanunu'nu (Tehcir) yürürlüğe koymuştur. Kanal Cephesi'nde ise 1915 ve 1916 yıllarında icra edilen Süveyş harekâtlarının ve Romani Muharebesi'nin başarısızlıkla sonuçlanması, Osmanlı ordusunun Sina Yarımadası'ndan çekilmesine ve taarruz inisiyatifinin kaybedilerek Suriye-Filistin Savunma Cephesi'nin açılmasına yol açmıştır. Bu tespit tarihî olgularla bütünüyle örtüşmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Kafkas ve Kanal cephelerinin açılış amaçlarını ve temel operasyonel süreçlerini belirleme
Osmanlı Devleti'nin taarruz cepheleri Kafkas (Turan/Bakü petrolleri hedefi) ve Kanal (İslamcılık/Süveyş Kanalı ve Mısır'ı geri alma hedefi) cepheleridir.
Her iki cephenin operasyonel evrelerini doğru analiz edebilmek için stratejik çıkış noktalarını ayırt etmek gerekir.
2
Kafkas Cephesi'nin idari ve hukuki iç gelişmelerini inceleme
Sarıkamış faciası ve Doğu Anadolu'daki Rus işgalleri sırasında ordu gerisini emniyete almak amacıyla Mayıs 1915'te Sevk ve İskân (Tehcir) Kanunu çıkarılmıştır.
Kafkas Cephesi'ndeki harekât salt askerî değil, dönemin iç güvenlik ve iskân mevzuatını doğrudan şekillendiren sonuçlar doğurmuştur.
3
Kanal Cephesi'nin askerî safhalarını ve cephe dönüşümünü analiz etme
Cemal Paşa komutasında icra edilen I. ve II. Kanal harekâtları başarısız olmuş, 1916 yılındaki Romani Muharebesi sonrasında Osmanlı kuvvetleri Sina'dan çekilerek Suriye-Filistin hattında savunmaya geçmiştir.
Taarruz cephesinin stratejik inisiyatif kaybedilerek savunma cephesine evrilmesi sürecini kavramak gereklidir.
4
Çeldirici seçeneklerde yer alan kronolojik, kavramsal ve fikir akımı hatalarını ayıklama
Kanal'ın Türkçülükle değil İslamcılıkla ilişkili olduğu, Gümrü'nün Millî Mücadele antlaşması olduğu, Taşnak-Hınçak'ın zararlı cemiyet olduğu ve Ayastefanos iddialarının geçersiz olduğu tespit edilir.
KPSS düzeyinde çok boyutlu bilgi entegrasyonu sağlayarak doğru yargıya ulaşılır.

Key Concept

I. Dünya Savaşı Taarruz Cephelerinin (Kafkas ve Kanal) Askerî, Hukuki ve Stratejik Sonuçları

Hints

1
Osmanlı Devleti'nin taarruz amacıyla bizzat açtığı iki cephe olan Kafkas ve Kanal cephelerindeki operasyonel başarısızlıkların hem iç hukuka (asayiş mevzuatı) hem de diğer cephe hatlarına (savunmaya geçiş) olan etkilerini düşününüz.
2
1915 yılında Kafkas Cephesi gerisinde çıkarılan iskân düzenlemesi ile Süveyş'teki Romani mağlubiyeti sonrası Osmanlı ordusunun Sina'dan çekilip hangi savunma hattını kurmak zorunda kaldığını hatırlayınız.
3
Kafkasya'da iç asayiş için Sevk ve İskân Kanunu çıkarılmış; Kanal'da ise taarruzun çökmesiyle savaş Sina Yarımadası'nın kaybedilerek Suriye-Filistin savunmasına dönüşmesi sonucunu doğurmuştur.

Practice More

Brest-Litovsk Antlaşması'nın Kafkas İslam Ordusu'nun kuruluşu ve Bakü'nün kurtarılması (15 Eylül 1918) sürecine etkilerini inceleyiniz.

Alternative Method

Kronolojik ve kavramsal eleme yöntemi: Millî Mücadele antlaşması olan Gümrü'yü (1920), Kanal Cephesi ile çelişen Türkçülük fikrini, yürürlüğe girmeyen Ayastefanos uygulamasını ve Taşnak-Hınçak'ın azınlık komitesi olduğu bilgisini eleyerek doğrudan doğru seçeneğe ulaşabilirsiniz.
Estimated Time:3m 0s
Rate this question

Topics

I. Dünya Savaşı Taarruz Cepheleri (Kafkas ve Kanal)

More questions from this topic