Question

Difficulty: MediumTürkiye'nin Jeolojik Oluşumu

Bir yörede yapılan jeolojik saha araştırmalarında; yüksek sıradağları oluşturan kıvrımlı tabakaların içerisinde denizel fosillere rastlanmış, aynı zamanda bu tabakaların arasında zengin linyit damarlarının bulunduğu tespit edilmiştir. Buna göre, bu yörenin jeolojik gelişimiyle ilgili aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?

  1. A
    Birinci Jeolojik Zaman'da (Paleozoik) oluşmuş, metamorfizmaya uğramış sert bir masif kütledir.
  2. Üçüncü Jeolojik Zaman'daki (Tersiyer) Alp orojenezine bağlı olarak kıvrılmış ve yükselmiştir.Answer
  3. C
    Dördüncü Jeolojik Zaman'da (Kuvaterner) epirojenik hareketlerin etkisiyle toptan çökmeye uğramıştır.
  4. D
    Birinci Jeolojik Zaman'da gür bitki topluluklarının havasız ortamda kalmasıyla oluşmuş bir sahadır.
  5. E
    İkinci Jeolojik Zaman'da (Mezozoik) dış kuvvetlerin etkisiyle aşınarak deniz seviyesine yakın bir peneplen halini almıştır.

Answer

Söz konusu yöre, Üçüncü Jeolojik Zaman'daki (Tersiyer) Alp orojenezine bağlı olarak kıvrılmış ve yükselmiştir.
Ülkemizdeki sıradağların büyük çoğunluğu III. Jeolojik Zaman'da gerçekleşen Alp-Himalaya kıvrım sistemi (orojenez) ile oluşmuştur. Bu süreçte Tetis Denizi tabanındaki denizel fosilli tabakalar sıkışarak yükselmiş, aynı dönemde linyit, bor ve tuz yatakları da oluşmuştur. Bu nedenle linyit ve denizel fosilli kıvrım dağları doğrudan bu dönemi işaret eder.

Step-by-Step Solution

1
Fosillerin Analizi
Deniz tabanındaki tortullanma
Yüksek dağlarda denizel fosil bulunması, bu arazilerin geçmişte (Mezozoik'te) Tetis Denizi tabanında tortul tabakalar halinde bulunduğunu kanıtlar.
2
Maden Kaynağının Tespiti
III. Jeolojik Zaman (Tersiyer)
Linyit yatakları Türkiye'de Üçüncü Jeolojik Zaman'da (Tersiyer) göl tabanlarındaki bitki kalıntılarının birikmesiyle oluşmuştur.
3
Yer Şekli Oluşum Süreciyle Eşleştirme
Alp Orojenezi
Kıvrımlı sıradağların oluşumu ve bu tabakaların yükselmesi, Üçüncü Zaman'da etkili olan Alp-Himalaya kıvrım sistemiyle gerçekleşmiştir.

Key Concept

Türkiye'nin Jeolojik Zamanlardaki Temel Olayları ve Maden İlişkisi

Hints

1
Türkiye'de linyit yataklarının hangi jeolojik zamanda oluştuğunu hatırlayın.
2
Deniz fosillerinin dağların tepesinde bulunması, bu alanların denizden yükseldiğini gösterir. Bu yükselme hangi orojenezle olmuştur?
3
Türkiye'nin ana yer şekillerinin büyük kısmı Alp-Himalaya kıvrım sisteminin (III. Zaman) bir sonucudur.

Practice More

Türkiye'deki masif arazilerin dağılımı ve özellikleri ile bu sorudaki 'genç' arazi özelliklerini karşılaştırınız.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question