Question

Difficulty: Very hardTBMM'nin Genel Görev ve Yetkileri

1982 Anayasası’nın güncel hükümleri ve anayasal sistemin işleyişi dikkate alındığında; Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin (TBMM) görev ve yetkileri ile bu yetkilerin kullanım usul ve sonuçlarına dair aşağıdaki hukuki analizlerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    TBMM; para basılmasına karar verilmesi, milletlerarası andlaşmaların onaylanmasının uygun bulunması ve genel/özel af ilanı gibi yetkilerini 'kanun' formuyla yerine getirir.
  2. B
    Savaş ilanına karar verilmesi ve Türk Silahlı Kuvvetlerinin yabancı ülkelere gönderilmesine izin verilmesi işlemleri birer 'parlamento kararı' niteliğinde olup Cumhurbaşkanı'nın bu kararları veto etme yetkisi bulunmamaktadır.
  3. C
    Genel ve özel af ilanına karar verebilmek için TBMM üye tam sayısının beşte üç çoğunluğunun (360360 milletvekili) kabul oyu şarttır; bu nitelikli çoğunluk şartı hem genel hem de özel af yasaları için geçerlidir.
  4. Meclis tarafından kabul edilen bütçe kanunları, Cumhurbaşkanı tarafından içeriğinin anayasaya veya kamu yararına aykırı bulunması gerekçesiyle bir daha görüşülmek üzere Meclise geri gönderilebilir.Answer
  5. E
    TBMM'nin parlamento kararları üzerinde kural olarak Anayasa Mahkemesi'nin denetim yetkisi olmasa da; İçtüzük değişiklikleri, yasama dokunulmazlığının kaldırılması ve milletvekilliğinin düşmesi kararları bu kuralın istisnalarıdır.

Answer

Cumhurbaşkanı'nın bütçe kanunlarını veto etme (Meclise geri gönderme) yetkisinin bulunduğunu belirten ifade yanlıştır.
1982 Anayasası'nın 89. maddesine göre, Cumhurbaşkanı kendisine gönderilen kanunları on beş gün içinde yayımlar veya bir daha görüşülmek üzere Meclise geri gönderir. Ancak aynı maddede 'Bütçe Kanunları' bu kuralın istisnası olarak belirtilmiştir. Dolayısıyla Cumhurbaşkanı bütçe kanunlarını Meclise geri gönderemez (veto edemez). Sadece yayımladıktan sonra Anayasa Mahkemesi'ne iptal davası açma hakkına sahiptir.

Step-by-Step Solution

1
TBMM'nin görev ve yetkilerinin hukuki formlarını belirle.
Para basma, af, milletlerarası andlaşma uygun bulma ve bütçe kabulü 'kanun' ile; savaş ilanı 'parlamento kararı' ile yapılır.
Yetkinin hangi hukuki enstrümanla kullanıldığı, denetim usulünü belirler.
2
Cumhurbaşkanı'nın yasama üzerindeki denetim (veto) yetkisini analiz et.
Anayasa m. 89: Cumhurbaşkanı kanunları yayımlar veya geri gönderir. Ancak 'Bütçe Kanunları' bu yetkinin istisnasıdır.
Bütçe kanunlarının kamu hizmetlerinin sürekliliği gereği gecikmeksizin yürürlüğe girmesi amaçlanmıştır.
3
Nitelikli çoğunluk şartlarını kontrol et.
Genel ve özel af kanunları için üye tam sayısının 3/5 çoğunluğu (360360 oy) gerekir.
Anayasa'nın 87. maddesindeki özel hükmün doğrulanması gerekir.
4
Yanlış olan önermeyi tespit et.
Bütçe kanunlarının veto edilebileceğini savunan seçenek anayasal hükme aykırıdır.
Bütçe kanunları veto edilemez, Cumhurbaşkanı sadece Anayasa Mahkemesi'ne iptal davası açabilir.

Key Concept

TBMM Yetkilerinin Hukuki Niteliği ve Veto İstisnaları
Estimated Time:3m 0s
Rate this question