Avrasya coğrafyasında meydana gelen siyasi, ekonomik ve teknolojik gelişmeler, ülkelerin bölgesel güç dengelerindeki rolünü zaman zaman değiştirebilmektedir. Bir ülkenin uluslararası alandaki gücünü oluşturan bazı fiziki ve mekânsal özellikler değişmezken (statik); ekonomik anlaşmalar, dış politika tercihleri ve dev yatırımlar gibi unsurlar konjonktürel olarak farklılık gösterebilir (dinamik).
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Türkiye'nin bölgesel ve küresel jeopolitiğini etkileyen özelliklerinden olup, zamanla daha kolay değişebilen dinamik bir unsurdur?
- AKaradeniz havzasındaki ülkelerin Akdeniz'e ve açık denizlere ulaşımında stratejik öneme sahip boğazları kontrol etmesi
- BFarklı jeolojik devirlerden kalma arazilerin geniş yer tutması sayesinde maden çeşitliliğinin ve potansiyelinin zengin olması
- CAsya ve Avrupa plakalarının sıkıştırmasıyla oluşan, ortalama yükseltisi ve engebesi fazla bir topoğrafyaya sahip olması
- Avrupa'nın enerji arz güvenliğini sağlamak amacıyla kurulan TANAP ve TürkAkım gibi uluslararası doğal gaz projelerinde dağıtım merkezi rolü üstlenmesiAnswer
- EEkvator'un kuzeyinde yer almasının doğal bir sonucu olarak yıl içerisinde dört mevsim koşullarının belirgin şekilde yaşanması
Answer
Avrupa'nın enerji arz güvenliğini sağlamak amacıyla kurulan uluslararası doğal gaz projelerinde dağıtım merkezi rolü üstlenmesi seçeneğidir.
Doğru yanıt olan uluslararası enerji projelerinde transit/merkez ülke (hub) olunması, ekonomik yatırımlara ve uluslararası antlaşmalara bağlı olarak sonradan gelişmiştir. Ülkenin fiziki doğasına değil, beşeri ve siyasi kararlarına bağlı olduğu için zamanla önem kazanabilen veya kaybedebilen (dinamik) bir jeopolitik unsurdur.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Jeopolitik Konumun Statik ve Dinamik Unsurları
Hints
1
Türkiye'nin jeopolitik unsurlarını, 'doğanın verdikleri' ve 'insanın ürettikleri' olarak ikiye ayırmayı deneyin.
2
Dağlar, denizler, boğazlar ve matematik konum (enlem/boylam) insanın müdahalesi ile kısa sürede değişmez; yani statiktir.
3
Uluslararası boru hatları, ekonomik ittifaklar ve ülkeler arası antlaşmalar beşeri tercihlerle şekillendiği için zamanla değişime açıktır (dinamiktir).
Practice More
Türkiye'nin matematik ve özel konumunun sonuçlarını listelemek, hangi özelliklerin enlem ve boylamdan kaynaklandığını (matematik/statik) pekiştirmenize yardımcı olur.
Alternative Method
Zamana karşı dayanıklılık testi: 'Bu özellik 100 yıl önce de aynı şekilde var mıydı?' sorusunu sorun. Dağlar ve boğazlar aynıydı (statik), ancak TANAP ve TürkAkım gibi yatırımlar yoktu (dinamik).
Estimated Time:1m 15s