Examkin

Question

Difficulty: MediumYasama Sorumsuzluğu ve Dokunulmazlığı

1982 Anayasası'nda düzenlenen yasama bağışıklıkları kapsamında; milletvekillerinin meclis çalışmalarındaki oy, söz ve düşünce açıklamaları nedeniyle koruma altına alınması (yasama sorumsuzluğu) ile milletvekillerinin suç işlediği iddiasıyla meclis kararı olmadan yargılanamaması (yasama dokunulmazlığı) kuralları arasındaki temel farklardan biri aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Yasama sorumsuzluğunun milletvekilini sadece cezai davalara karşı koruması, yasama dokunulmazlığının ise hem hukuki hem de cezai davaları kapsaması
  2. B
    Yasama dokunulmazlığının milletvekilliği sıfatı sona erdikten sonra da ömür boyu devam etmesi
  3. C
    Yasama sorumsuzluğunun TBMM Genel Kurulu kararıyla üye tamsayısının salt çoğunluğu ile kaldırılabilmesi
  4. D
    Yasama dokunulmazlığının sadece milletvekilinin meclis içindeki eylemlerini, yasama sorumsuzluğunun ise tüm eylemlerini kapsaması
  5. Yasama sorumsuzluğunun mutlak nitelikte olup hiçbir şekilde kaldırılamaması, yasama dokunulmazlığının ise TBMM kararıyla kaldırılabilir olmasıAnswer

Answer

Yasama sorumsuzluğunun hiçbir şekilde kaldırılamayan mutlak bir koruma sağlamasına karşın, yasama dokunulmazlığının TBMM kararıyla kaldırılabilen nisbi bir koruma sağlaması
Anayasa'nın 83. maddesine göre yasama sorumsuzluğu, milletvekillerinin meclis içindeki faaliyetleri nedeniyle ömür boyu süren ve hiçbir şekilde kaldırılamayan mutlak bir korumadır. Buna karşılık yasama dokunulmazlığı, milletvekillerinin suç işlediği iddiasıyla yargılanmasını engelleyen, ancak TBMM tarafından her zaman kaldırılabilen nisbi ve geçici bir korumadır.

Step-by-Step Solution

1
Yasama bağışıklıklarının hukuki niteliğini analiz edin.
Yasama sorumsuzluğunun 'mutlak' (kaldırılamaz), yasama dokunulmazlığının ise 'nisbi' (kaldırılabilir) olduğu görülür.
Anayasa milletvekilinin söz hürriyetini her şeyin üzerinde tutarken, yargılanmama hakkını meclisin iznine bağlamıştır.
2
Korumaların süresini ve kapsamını karşılaştırın.
Sorumsuzluk ömür boyu sürer ve hukuki/cezai her türlü takibatı engeller. Dokunulmazlık ise sadece üyelik süresince geçerlidir ve sadece cezai işlemleri kapsar.
Sorumsuzluğun amacı ifade özgürlüğü, dokunulmazlığın amacı ise milletvekilini asılsız ceza davalarından korumaktır.
3
Aşağıdaki tablo üzerinden karşılaştırmayı doğrulayın:
ÖzellikYasama SorumsuzluğuYasama Dokunulmazlığı
NiteliğiMutlak (Kaldırılamaz)Nisbi (Kaldırılabilir)
SüresiÖmür BoyuÜyelik Süresince
TürüKamu Düzeni (Vazgeçilemez)Kişisel Hak (Feragat edilemez ancak kaldırılabilir)
KapsamıHukuki ve CezaiSadece Cezai
Tablodaki temel farklar incelendiğinde dokunulmazlığın kaldırılabilir, sorumsuzluğun ise mutlak olduğu sonucu çıkar.

Key Concept

Yasama bağışıklıkları arasındaki temel nitelik farkı (Mutlak vs. Nisbi)

Hints

1
Bu iki korumadan hangisinin 'kaldırılamaz' (mutlak) olduğunu düşünün.
2
Milletvekilinin meclisteki 'kürsü dokunulmazlığı' (sorumsuzluk) meclis dışındaki suç iddialarından farklı bir koruma rejimine tabidir.
3
Unutmayın; yasama sorumsuzluğu ömür boyu sürer ve kaldırılamaz, ancak yasama dokunulmazlığı üyelik bittiğinde sona erer ve istenirse TBMM tarafından kaldırılabilir.

Practice More

Yasama dokunulmazlığı kaldırılan bir milletvekilinin Anayasa Mahkemesi'ne itiraz sürecini (7 gün - 15 gün kuralı) inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:50s
Rate this question

Topics

Yasama Sorumsuzluğu ve Dokunulmazlığı

More questions from this topic