Question

Difficulty: MediumBuzul Şekilleri

Türkiye'nin jeomorfolojik gelişiminde dış kuvvetlerin etkisi incelendiğinde, buzulların etki alanının diğer dış kuvvetlere oranla daha dar olduğu ancak dördüncü jeolojik zamanda (Kuvaterner) bu etkinin bugünkünden daha alçak seviyelere kadar indiği görülmektedir.

Orta Toroslar'da deniz seviyesinden yaklaşık 21002100 metre yükseklikte saha çalışması yapan bir araştırma grubunun, bölgenin geçmiş jeolojik dönemlerde buzul topoğrafyasına maruz kaldığını kanıtlamak için aşağıdaki yer şekillerinden hangisini gözlemlemesi beklenir?

  1. Sirk çukurları ve moren setleriAnswer
  2. B
    Lapya kanalları ve dolin oluşumları
  3. C
    Mantar kayalar ve şahit tepeler
  4. D
    Menderes kıvrımları ve seki oluşumları
  5. E
    Kırgıbayır yüzeyleri ve dev kazanları

Answer

Sirk çukurları ve moren setlerinin bulunduğu seçenek doğru cevaptır.
Türkiye'nin matematik konumu gereği buzullar deniz seviyesine hiçbir zaman inmemiştir. Ancak Kuvaterner döneminde yaşanan buzul çağlarında, dağlardaki kalıcı kar ve buzul aşındırma sınırı yaklaşık 21002100 metrelere kadar gerilemiştir. Bu nedenle bugün buzul bulunmayan ancak bu yükseltide olan Aladağlar gibi kütlelerde sirk çukurları ve morenler geçmişin izi olarak kalmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Yükselti sınırının analiz edilmesi
Araştırma yapılan bölge 21002100 metredir.
Türkiye'de güncel buzullar 35003500 metrenin üzerindedir, ancak geçmişte bu sınır daha aşağıdaydı.
2
Kuvaterner (Pleistosen) buzul sınırının hatırlanması
Geçmişte buzul etkisi 20002000-22002200 metrelere kadar inmiştir.
Dünya genelindeki soğuma Türkiye'deki dağların orta kesimlerini de etkilemiştir.
3
Buzul yer şekillerinin belirlenmesi
Sirk (buz yalağı), moren (buzul taş), hörgüç kaya ve buzul vadisi buzul şekilleridir.
Bu şekillerin varlığı, o sahanın geçmişte veya günümüzde buzul etkisi altında kaldığının fiziki kanıtıdır.

Key Concept

Buzul etki sınırının jeolojik zamanlara göre değişimi ve karakteristik buzul şekilleri.

Hints

1
Türkiye'de buzulların bugün sadece en yüksek zirvelerde olduğunu ancak geçmişte daha geniş bir alana yayıldığını düşünün.
2
Toros Dağları'nda 21002100 metre, geçmişteki buzul etki sınırının (Kuvaterner) tam içindedir.
3
Seçeneklerde sadece buzullara özgü aşınım (çukurluk) ve birikim (yığın) terimlerini arayın.

Practice More

Buzul şekillerinin dağılımında bakı faktörünün (Kuzey vs Güney yamaç) kalıcı kar sınırını nasıl etkilediğini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question