Examkin

Question

Difficulty: HardTürkiye'de Madenler

Türkiye, jeolojik yapısı itibarıyla farklı dönemlere ait arazilerin bir arada bulunduğu, bu durumun da yeraltı kaynaklarının çeşitliliğine doğrudan yansıdığı bir ülkedir. Madenlerin oluşum süreçleri ve içinde bulundukları jeolojik zamanlar dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Zonguldak ve çevresindeki taş kömürü yatakları, I.I. Jeolojik Zaman’daki (PaleozoyikPaleozoyik) karbonifer döneminde gür bitki topluluklarının havasız ortamda karbonlaşmasıyla oluşmuştur.
  2. B
    Türkiye'nin farklı bölgelerinde yaygın olarak bulunan linyit, kaya tuzu ve bor yatakları, III.III. Jeolojik Zaman'ın (TersiyerTersiyer) gölsel ve karasal ortamlarındaki tortullaşma süreçlerinin bir sonucudur.
  3. C
    Metalik madenlerin (demir, bakır, kurşun, çinko vb.) oluşumu ve dağılışında, özellikle MesozoyikMesozoyik ve TersiyerTersiyer dönemlerindeki yoğun magmatik faaliyetler ve metamorfizma süreçleri belirleyici olmuştur.
  4. D
    Türkiye'nin maden çeşitliliği bakımından dünyada ilk sıralarda yer almasının temel nedeni, ülke arazisinin çok farklı jeolojik devirlere ait karmaşık bir yapı sergilemesidir.
  5. Ekonomik değeri yüksek olan demir, krom ve bakır gibi metalik maden yataklarının büyük bir bölümü IV.IV. Jeolojik Zaman'daki (KuvaternerKuvaterner) dış kuvvetlerin etkisiyle oluşan tortullaşma süreçlerine bağlı olarak meydana gelmiştir.Answer

Answer

Ekonomik değeri yüksek olan demir, krom ve bakır gibi metalik maden yataklarının büyük bir bölümünün IV. Jeolojik Zaman'daki tortullaşma süreçleriyle oluştuğunu belirten ifade yanlıştır.
Metalik madenler (demir, krom, bakır, kurşun vb.) genellikle magmatik veya metamorfik süreçlerle oluşurlar. Bu oluşumlar Türkiye arazisinin büyük kısmının şekillendiği Mesozoyik ve Tersiyer (III.III. Zaman) dönemlerine dayanır. IV.IV. Jeolojik Zaman (KuvaternerKuvaterner) ise yer kabuğunun günümüzdeki görünümünü aldığı, Egeid karasının çökmesi, boğazların oluşumu ve buzul dönemlerinin yaşandığı çok yakın bir geçmişi kapsar. Bu dönemde ekonomik ölçekte metalik maden oluşumu değil, daha çok akarsu biriktirmesiyle oluşan alüvyonlar ve güncel delta ovaları gibi yüzeysel birikimler gerçekleşmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Madenlerin oluşum kökenlerini (magmatik, tortul, metamorfik) belirlemek.
Demir, krom ve bakır gibi metalik madenler genellikle magmatik veya metamorfik kökenlidir; tortullaşma süreci bu madenler için birincil oluşum yolu değildir.
Madenlerin kimyasal ve fiziksel yapıları oluşum süreçlerini anlamamızı sağlar.
2
Türkiye'deki jeolojik zamanlar ve bu zamanlarda oluşan kaynakları eşleştirmek.
I.I. Zaman: Taş kömürü; III.III. Zaman: Linyit, Bor, Petrol, Tuz; Mesozoyik−TersiyerMesozoyik-Tersiyer: Metalik madenler.
Her jeolojik dönemin hakim olan litolojik ve tektonik süreçleri farklı madenlerin oluşmasına zemin hazırlamıştır.
3
IV.IV. Jeolojik Zaman'ın (KuvaternerKuvaterner) özelliklerini analiz etmek.
Kuvaterner, yer kabuğunun günümüzdeki şeklini aldığı (boğazların oluşumu, Egeid karasının çökmesi vb.) ve güncel alüvyon birikimlerinin yaşandığı dönemdir; metalik maden oluşumu için çok genç bir dönemdir.
Metalik madenlerin oluşumu için gerekli olan yoğun magmatizma ve uzun süreli basınç/sıcaklık değişimleri daha eski dönemlere aittir.

Key Concept

Maden Oluşumu ve Jeolojik Zaman İlişkisi

Hints

1
Taş kömürü ve linyit arasındaki oluşum zamanı farkını düşünün.
2
Metalik madenlerin (demir, bakır vb.) oluşması için gereken magmatik süreçlerin hangi zamanlarda yoğunlaştığını hatırlayın.
3
IV.IV. Jeolojik Zaman (Kuvaterner) Türkiye için çok yeni bir dönemdir ve bu dönemde daha çok dış kuvvetlerin (akarsu, deniz) şekillendirmesi hakimdir.

Practice More

Türkiye'deki madenlerin işlendiği tesislerin konumlarını (hammaddeye yakınlık vs. ulaşım) inceleyen soruları çözerek konuyu pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question

Topics

Türkiye'de Madenler

More questions from this topic