Question

Difficulty: MediumBâb-ı Âli Baskını

Osmanlı Devleti’nin I.I. Balkan Savaşı’nda aldığı ağır yenilgiler ve Edirne’nin düşman eline geçeceği endişesinin yarattığı siyasi kriz ortamında gerçekleşen Bâb-ı Âli Baskını'nın temel niteliği ve sonucuyla ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi doğrudur?

  1. Siyasi tarihteki ilk hükümet darbesi niteliğinde olup Sadrazam Kâmil Paşa’nın yerine Mahmut Şevket Paşa’nın getirilmesini sağlamıştır.Answer
  2. B
    Meşrutiyet düzenine karşı çıkanların başlattığı ve Padişah V.V. Mehmet Reşad'ın tahttan indirilmesiyle sonuçlanan bir rejim değişikliğidir.
  3. C
    İttihat ve Terakki Cemiyeti’nin yönetimden tamamen uzaklaştırıldığı ve II.II. Meşrutiyet döneminin sona erdiği askeri bir müdahaledir.
  4. D
    Londra Konferansı’nda alınan kararlara tepki olarak halkın saraya karşı başlattığı bir sivil direniş hareketidir.
  5. E
    Trablusgarp Savaşı’ndaki toprak kayıplarını protesto etmek amacıyla ordudaki subayların padişaha sunduğu bir muhtıradır.

Answer

Bâb-ı Âli Baskını, Türk siyasi tarihindeki ilk hükümet darbesidir ve Kâmil Paşa hükümetinin yerine Mahmut Şevket Paşa'nın gelmesiyle sonuçlanmıştır.
Bâb-ı Âli Baskını, Osmanlı siyasi tarihinde yürütme organının (hükümetin) askeri güç kullanılarak zorla değiştirildiği ilk örnektir. Bu olayda meşrutiyet rejimi veya padişah değişmemiş, sadece Kâmil Paşa hükümeti düşürülerek yerine Mahmut Şevket Paşa getirilmiştir. Bu durum olayın bir 'hükümet darbesi' olduğunu kanıtlar.

Step-by-Step Solution

1
Olayın bağlamını belirle
I.I. Balkan Savaşı sırasında Edirne'nin kaybedileceği söylentileri siyasi bir krize yol açmıştır.
Baskının toplumsal ve askeri meşruiyet zeminini anlamak için gereklidir.
2
Olayın niteliğini analiz et
Bu bir 'rejim değişikliği' değil, 'hükümet darbesi'dir.
Osmanlı'daki diğer askeri müdahalelerle (örneğin 31 Mart Vakası) farkını ortaya koyar.
3
Aktörleri ve sonucu teşhis et
İttihatçılar (Enver Bey), Sadrazam Kâmil Paşa'yı istifa ettirmiş ve yerine Mahmut Şevket Paşa gelmiştir.
Yürütme gücündeki el değişimini kesinleştirir.

Key Concept

Hükümet Darbesi (Coup d'état) vs Rejim Değişikliği

Hints

1
Bu olayın temel amacının rejimi veya padişahı değil, savaşın yönetiminden sorumlu olan hükümet kabinesini değiştirmek olduğunu düşünün.

Practice More

Bâb-ı Âli Baskını'nın ardından İttihat ve Terakki'nin yönetimde kurduğu tek parti egemenliği ve bu sürecin II. Balkan Savaşı üzerindeki etkilerini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:50s
Rate this question