Question

Difficulty: HardTürkiye'nin Platoları

Türkiye'nin platoları; oluşum kökenleri, üzerindeki hakim malzeme örtüsü ve deniz seviyesinden yükseltileri bakımından farklılıklar gösterir. Bu farklılıklar, platoların su tutma kapasitesini ve toprak verimliliğini etkileyerek ekonomik faaliyetlerin sınırlarını belirler.

Buna göre, Türkiye'deki platoların oluşum özellikleri ve bu alanlardaki ekonomik faaliyetler hakkında aşağıda verilen bilgilerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Teke Platosu'nda hayvancılığın 'kıl keçisi' üzerinde yoğunlaşması, bölgenin volkanik tüflerle kaplı engebeli yapısının bir sonucudur.
  2. B
    Erzurum-Kars platolarında büyükbaş mera hayvancılığının gelişmesi, bölgedeki karstik mağaraların doğal barınak imkanı sağlamasıyla ilgilidir.
  3. C
    Çatalca-Kocaeli Platosu'nun ulaşım ve sanayideki avantajı, platonun I. Jeolojik Zaman'daki volkanik faaliyetler sonucu bugünkü halini almasıdır.
  4. Taşeli Platosu'nda tarımsal faaliyetlerin kısıtlı olması, karstik litolojinin yüzey sularını yer altına sızdırması ve arazinin pürüzlü bir yapı sunmasıyla ilgilidir.Answer
  5. E
    Haymana ve Cihanbeyli platoları, dış kuvvetlerin karstik erimeyi tetiklemesi sonucu oluşmuş Türkiye'nin en geniş karstik düzlükleridir.

Answer

Taşeli Platosu'ndaki tarımsal kısıtlılığın temel nedeni, karstik yapının yüzey sularını yer altına sızdırması ve arazinin engebeli yapısıdır.
Doğru olan ifadede belirtildiği gibi, Taşeli Platosu karstik (kireç taşı) bir yapıya sahiptir. Bu yapı, yüzey sularının çatlak ve boşluklardan yer altına sızmasına (permeabilite) neden olur. Ayrıca kimyasal çözünme sonucu oluşan pürüzlü yer şekilleri (lapya, dolin vb.) makinalı tarımı ve yerleşmeyi zorlaştırarak ekonomik faaliyetleri kısıtlar.

Step-by-Step Solution

1
Platoların oluşum kökenlerini hatırla.
Teke ve Taşeli karstik; Erzurum-Kars lav; Haymana ve Cihanbeyli tabaka düzlüğü; Çatalca-Kocaeli ise aşınım platosudur.
Soruda verilen yargıların doğruluğunu kontrol etmek için her platonun jeolojik kökenini bilmek gerekir.
2
Litolojik yapının su ve toprak üzerindeki etkisini analiz et.
Karstik sahalarda (kireç taşı) su yer altına sızar (yüzey kuraklığı), lav sahalarında ise mineralce zengin topraklar oluşur.
Ekonomik faaliyetlerin (tarım/hayvancılık) neden bu şekilde dağıldığını anlamak için kayaç yapısının etkisini değerlendirmek şarttır.
3
Verilen eşleştirmelerdeki hataları tespit et.
Teke ve Erzurum için verilen 'volkanik tüf' veya 'karstik mağara' nedenleri platonun gerçek yapısıyla uyuşmazken, Taşeli hakkındaki bilgi tam uyum sağlar.
Doğru sonuca ulaşmak için platonun oluşum kökeni ile sunulan gerekçenin bilimsel tutarlılığı kontrol edilmelidir.

Key Concept

Platoların Oluşum Kökeni ve Ekonomik Faaliyet İlişkisi
Estimated Time:1m 30s
Rate this question