Examkin

Question

Difficulty: Very hardTürkiye'de Madenler

Türkiye'nin yer altı kaynaklarının coğrafi dağılışı, bu kaynakların ülke ekonomisindeki yeri ve sanayi tesislerinin kuruluş süreçleri analiz edildiğinde, aşağıdaki yargılardan hangisi yanlıştır?

  1. A
    Mardin (Mazıdağı) çevresinde çıkarılan fosfat yatakları, Türkiye'nin gübre sanayisi için stratejik bir hammadde olsa da üretim ihtiyacı tam karşılayamadığı için bu madende dışa bağımlılık sürmektedir.
  2. Demir ve krom gibi metalik madenlerin işleme tesisleri, taşıma maliyetlerini düşürmek amacıyla her zaman en zengin maden yataklarının bulunduğu il sınırları içerisinde kurulmuştur.Answer
  3. C
    Türkiye'nin maden ihracat gelirleri içerisinde en büyük pay mermer ve doğal taşlara aittir; bu kaynaklar özellikle Afyonkarahisar, Balıkesir ve Denizli gibi illerdeki metamorfik arazilerde yoğunlaşmıştır.
  4. D
    Dünya rezervlerinin büyük kısmına sahip olduğumuz bor mineralleri; Eskişehir (Kırka), Kütahya (Emet) ve Balıkesir (Bigadiç) sahalarından çıkarılarak Bandırma'daki tesislerde işlenip ihraç edilmektedir.
  5. E
    Türkiye'de maden çeşitliliğinin en fazla olduğu Yukarı Fırat Bölümü, bu özelliğini bölgedeki yoğun volkanizma ve farklı jeolojik zamanlara ait kayaç birimlerinin bir arada bulunmasına borçludur.

Answer

Demir ve krom gibi metalik madenlerin işleme tesislerinin her zaman maden yataklarının bulunduğu illerde kurulduğu ifadesi yanlıştır.
Türkiye'de özellikle ağır sanayi kollarında tesislerin konumu 'hammaddeye yakınlık' ilkesinden ziyade 'enerji kaynağına yakınlık' veya 'ulaşım-pazarlama' imkanlarına göre belirlenmiştir. Örneğin, Sivas ve Malatya'dan çıkarılan demir, enerji kaynağına yakınlık nedeniyle Karabük ve Ereğli'ye; ulaşım imkanları nedeniyle ise İskenderun'a taşınarak işlenir. Aynı şekilde Muğla'dan çıkarılan krom, liman faktörü nedeniyle Antalya'daki ferrokrom tesislerine gönderilir. Dolayısıyla, işleme tesislerinin her zaman maden yataklarıyla aynı merkezde olduğu genellemesi coğrafi bir hatadır.

Step-by-Step Solution

1
Türkiye'deki büyük sanayi tesislerinin konumlarını analiz et.
Karabük ve Ereğli Demir-Çelik fabrikalarının Zonguldak'taki taş kömürüne (enerji), İskenderun Demir-Çelik ve Antalya Ferrokrom fabrikalarının ise liman imkanlarına (ulaşım) göre kurulduğu belirlenir.
Ağır sanayide yer seçimi sadece hammaddeye göre değil, enerji ve ulaşım maliyetlerine göre optimize edilir.
2
Hammadde kaynaklarının yerlerini tespit et.
Demirin en zengin olduğu Sivas ve Malatya ile kromun en zengin olduğu Muğla-Fethiye çevresinde bu madenleri nihai ürüne dönüştüren ana fabrikaların bulunmadığı görülür.
Madenin çıkarıldığı yer (ocak) ile işlendiği yer (izabe) arasındaki coğrafi kopukluğu anlamak.
3
Seçeneklerdeki diğer ekonomik verileri doğrula.
Mermerin ihracat liderliği, fosfatın dışa bağımlılığı ve borun rezerv alanları doğru bilgilerdir.
Çeldiricilerin doğruluğundan emin olarak hatalı genellemeyi netleştirmek.

Key Concept

Maden İşleme Tesislerinde Yer Seçimi Kriterleri (Hammadde, Enerji, Ulaşım)

Practice More

Demir-çelik fabrikalarının yer seçimi ile elektrik üretim tesislerinin (linyit, doğalgaz) yer seçimi arasındaki temel farkları çalışmak bu konuyu pekiştirecektir.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question

Topics

Türkiye'de Madenler

More questions from this topic