Question

Difficulty: MediumSeçim Dönemi ve Seçim Türleri

Türkiye Büyük Millet Meclisinde (TBMMTBMM) çeşitli nedenlerle boşalan üyeliklerin sayısı 3232’ye ulaşmıştır. Genel seçimlerin üzerinden henüz 1818 ay geçtiği ve bir sonraki genel seçime 33 yıldan fazla süre olduğu bilinmektedir.

19821982 Anayasası'na göre bu durumun hukuki sonucuyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Boşalan üyeliklerin sayısı üye tamsayısının yüzde beşine ulaştığı için, genel seçimlerin üzerinden 3030 ay geçmesi beklenmeksizin üç ay içinde ara seçime gidilmesine karar verilir.Answer
  2. B
    Genel seçimlerin üzerinden henüz 3030 ay geçmediği için, boşalan üyelik sayısı ne olursa olsun ara seçim yapılması anayasal olarak mümkün değildir.
  3. C
    Boşalan üyeliklerin sayısı üye tamsayısının salt çoğunluğuna ulaşmadığı için ara seçim yapılması TBMM Genel Kurulunun takdirine bağlı bir durumdur.
  4. D
    Ara seçim kararı alınabilmesi için boşalan üyeliklerin tamamının aynı seçim çevresinden (ilden) olması anayasal bir şarttır.
  5. E
    Boşalan üyelikler için ara seçim yapılmaz; bu sandalyeler bir sonraki genel seçimde yapılacak oylama ile doldurulur.

Answer

Boşalan üyeliklerin sayısı üye tamsayısının yüzde beşine ulaştığı için, genel seçimlerin üzerinden otuz ay geçmesi beklenmeksizin üç ay içinde ara seçime gidilmesine karar verilir.
Doğru seçenek, 19821982 Anayasası'nın 7878. maddesinde yer alan hükmü tam olarak yansıtmaktadır. TBMM'de boşalan üyeliklerin sayısı üye tamsayısının %5'ine (600600 vekil üzerinden 3030 vekil) ulaşırsa, genel seçimlerden itibaren 3030 ay geçmemiş olsa dahi, boşalmayı takip eden 33 ay içinde ara seçime gidilmesine karar verilmesi anayasal bir zorunluluktur.

Step-by-Step Solution

1
TBMM üye tamsayısı üzerinden %5 barajını hesapla.
600×0,05=30600 \times 0,05 = 30 milletvekili.
Anayasa'da belirtilen kritik eşiği bulmak için.
2
Senaryodaki boş sandalye sayısını (3232) hesaplanan eşik değerle (3030) karşılaştır.
32>3032 > 30 olduğu için %5'lik sınır aşılmıştır.
İstisnai durumun oluşup oluşmadığını belirlemek için.
3
Anayasa'nın 78. maddesindeki ara seçim istisnasını uygula.
Genel seçimden sonraki 3030 ay geçmemiş olsa bile, 33 ay içinde ara seçime gidilmesi gerekir.
Anayasa, %5'lik boşalmayı genel kuralın (30 ay bekleme) üzerinde tutmuştur.

Key Concept

Ara Seçim ve %5 İstisnası

Hints

1
TBMM'de toplam 600600 milletvekili olduğunu ve ara seçim için %5'lik bir kritik sınır bulunduğunu hatırla.
2
Genel kurala göre seçimden sonraki ilk 3030 ay ara seçim yapılamaz ancak %5'lik boşalma bu kuralı devre dışı bırakır.
3
600600'ün %5'i 3030'dur. Soruda 3232 vekilin boşaldığı belirtildiğine göre, özel istisna kuralı devreye girmelidir.

Practice More

Ara seçimin yapılamayacağı 'son bir yıl' kuralını ve bu kuralın tek istisnası olan 'bir ilin temsilcisiz kalması' durumunu inceleyiniz.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question