Question

Difficulty: Hard1961 Anayasası

1961 Anayasası, Türk anayasa tarihinde hürriyetçi ve sosyal bir devlet yapısı öngörmesine rağmen; 1971 ve 1973 yıllarında yapılan kapsamlı değişikliklerle yürütme organının güçlendirildiği ve temel hakların sınırlandığı bir yapıya dönüşmüştür. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi 1961 Anayasası'nda yapılan 1971-1973 değişiklikleri ile Türk hukuk sistemine dahil edilen düzenlemelerden biri değildir?

  1. A
    Bakanlar Kuruluna ilk kez "Kanun Hükmünde Kararname" (KHK) çıkarma yetkisinin verilmesi
  2. B
    Üniversitelerin özerkliğinin zayıflatılarak TRT'nin özerkliğinin tamamen kaldırılması
  3. C
    Devlet Güvenlik Mahkemelerinin (DGM) kurularak özel bir yargılama düzeni oluşturulması
  4. Cumhuriyet Senatosu'nun kurularak yasama organının iki meclisli bir yapıya kavuşturulmasıAnswer
  5. E
    Anayasa Mahkemesinin anayasa değişikliklerini denetleme yetkisinin sadece "şekil" bakımından sınırlandırılması

Answer

Cumhuriyet Senatosu'nun kurularak yasama organının iki meclisli bir yapıya kavuşturulması seçeneğidir; çünkü bu yapı 1961 Anayasası'nın başlangıçtaki temel kurgusunda zaten yer almaktadır.
Cumhuriyet Senatosu'nun kurulması 1961 Anayasası'nın orijinal (asli) halinde yer alan bir düzenlemedir. 1971 ve 1973 değişiklikleri ise anayasanın hürriyetçi yapısını daraltan, yürütmeyi güçlendiren ve bazı yeni yargı/idare kurumları (DGM gibi) ekleyen 'sonradan' yapılmış müdahalelerdir. Dolayısıyla çift meclisli yapı bu değişikliklerin bir sonucu değildir.

Step-by-Step Solution

1
1961 Anayasası'nın orijinal metni ile getirilen temel organları hatırla.
Millet Meclisi ve Cumhuriyet Senatosu'ndan oluşan çift meclisli yapı 1961'in başından beri vardır.
Soruda sorulan 1971-73 değişikliklerinin kapsamı dışında kalan unsuru bulmak için temel yapıyı bilmek gerekir.
2
1971-1973 askeri muhtıra sonrası yapılan 'otoriterleşme' odaklı değişiklikleri analiz et.
TRT ve üniversite özerkliğinin kısıtlanması, KHK yetkisi, DGM'lerin kurulması ve hak sınırlandırmaları bu dönemin ürünleridir.
Bu düzenlemeler yürütmeyi güçlendirme amacı taşır.
3
Seçeneklerdeki düzenlemeleri kronolojik ve içeriksel olarak karşılaştır.
Diğer tüm seçenekler 1971 veya 1973 yılında metne eklenmişken, senato sistemi 1961'in kendi tasarımıdır.
Cumhuriyet Senatosu, 1982 Anayasası ile kaldırılana kadar varlığını sürdürmüştür.

Key Concept

1961 Anayasası ve 1971-1973 Ara Rejim Değişiklikleri

Hints

1
1961 Anayasası'nın çift meclisli (bikameral) yapısını ne zaman benimsediğini düşünün.
2
1971 ve 1973 değişiklikleri genellikle özgürlükleri 'daraltan' ve yürütmeyi 'güçlendiren' düzenlemelerdir.
3
Cumhuriyet Senatosu, 1961 Anayasası kabul edildiğinde zaten mevcuttu; 1982 Anayasası ile kaldırıldı.

Practice More

1971-1973 değişiklikleri ile 1982 Anayasası arasındaki otoriterleşme benzerliklerini inceleyiniz.
Estimated Time:2m 30s
Rate this question