Question

Difficulty: Very hardTBMM Bilgi Edinme ve Denetim Yolları

19821982 Anayasası’nın güncel hükümleri çerçevesinde, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) tarafından yürütülen "Meclis Soruşturması" mekanizmasının işleyiş usulleri ve hukuki sonuçları ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Soruşturma komisyonu, her siyasi parti grubunun Meclisteki gücü oranında komisyona verebileceği üye sayısının üç katı olarak bildireceği adaylar arasından, her grup için ayrı ayrı kura çekilmesiyle belirlenen 1515 üyeden oluşur.Answer
  2. B
    Soruşturma açılmasına karar verilebilmesi için üye tamsayısının salt çoğunluğunun (301301) gizli oyu yeterlidir; ancak Yüce Divan’a sevk aşamasında üye tamsayısının üçte iki çoğunluğu aranır.
  3. C
    Hakkında meclis soruşturması açılan bir Cumhurbaşkanı yardımcısı veya bakan, Yüce Divan’da yargılama süreci devam ettiği müddetçe hem görevini sürdürür hem de yasama dokunulmazlığından yararlanmaya devam eder.
  4. D
    Meclis soruşturması önergesi üzerinde ve komisyon raporunun görüşülmesi aşamasında, siyasi parti grupları bağlayıcı grup kararı alarak sürecin işleyişine müdahale edebilirler.
  5. E
    Soruşturma süreci sonunda Yüce Divan'a sevk kararı alınan bir bakanın milletvekilliği sıfatı, sevk kararının Resmî Gazete'de yayımlandığı tarihten itibaren kendiliğinden düşer.

Answer

Meclis soruşturması komisyonunun, siyasi parti gruplarının güçleri oranında bildireceği aday sayısının üç katı içinden her grup için ayrı ayrı ad çekme (kura) yöntemiyle belirlenen 15 üyeden oluşmasıdır.
Meclis soruşturması komisyonunun oluşumunda, tarafsızlığı ve temsilde adaleti sağlamak amacıyla siyasi parti gruplarının güçleri oranında aday göstermesi ve bu adaylar (33 katı aday) arasından kura (ad çekme) yönteminin kullanılması anayasal bir zorunluluktur. Bu usul, komisyonun sadece çoğunluk partisinin kontrolünde kalmasını engellemeyi amaçlar.

Step-by-Step Solution

1
Meclis soruşturması komisyonunun kuruluş usulünü incelemek.
Komisyonun 1515 üyeden oluştuğu ve üyelerin siyasi parti gruplarının güçleri oranında göstereceği 33 katı aday arasından kura ile seçildiği tespit edilir.
Anayasa'nın 106. maddesi bu özel seçim usulünü detaylandırmıştır.
2
Karar yeter sayılarını (kuorum) doğrulamak.
Önerge için 301301, açılma kararı için 360360 (3/53/5), Yüce Divan sevki için 400400 (2/32/3) oy gerektiği saptanır.
20172017 anayasa değişiklikleri ile bu sayılar nitelikli çoğunluk olarak belirlenmiştir.
3
Yüce Divan'a sevkin hukuki sonuçlarını analiz etmek.
Sevk kararı ile kişinin görevi (bakanlık/yardımcılık) sona erer ancak milletvekilliği sıfatı (eğer varsa) otomatik olarak düşmez.
Görevden ayrılma ve milletvekilliğinin düşmesi farklı hukuki prosedürlere tabidir.

Key Concept

Meclis Soruşturması Komisyonu Kuruluş Usulü ve Hukuki Sonuçları
Rate this question