Atatürk’ün 'Egemenlik kayıtsız şartsız milletindir.' düsturu, Cumhuriyetçilik ilkesinin temel taşıdır. Ancak Türk İnkılap Tarihi’nin gelişim sürecinde, vatanın bağımsızlığını (Milliyetçilik) sağlama zarureti ile milli iradenin her aşamada üstün kılınması (Cumhuriyetçilik) ideali arasında kuramsal ve siyasi bir denge gözetilmeye çalışılmıştır.
Aşağıdaki tarihsel gelişmelerden hangisi, Cumhuriyetçilik ilkesinin 'meclis üstünlüğü' ve 'denetlenebilirlik' unsurlarının, savaş koşullarının getirdiği 'hızlı karar alma ve merkezi otorite' ihtiyacına rağmen tavizsiz bir şekilde savunulduğunu doğrudan kanıtlar?
- Birinci TBMM'de Başkomutanlık yetkisinin verilmesi ve süresinin uzatılması tartışmalarında milletvekillerinin, yasama yetkisinin şahsileşmesine karşı gösterdiği demokratik dirençAnswer
- BAmasya Genelgesi'nde 'Milletin bağımsızlığını yine milletin azim ve kararı kurtaracaktır.' maddesine yer verilerek kurtuluşun yönteminin belirlenmesi
- C1924 Anayasası'nın ilk metnine 'Devletin dini İslam'dır.' maddesinin eklenerek toplumun hassasiyetlerinin gözetilmesi
- DKabotaj Kanunu ile Türk karasularında deniz ticareti ve taşımacılığı yapma hakkının sadece Türk gemi ve vatandaşlarına tanınması
- ETekâlif-i Milliye Emirleri'nin yayımlanmasıyla ordunun ihtiyaçlarının karşılanması için halkın topyekûn seferber edilmesi
Answer
Birinci TBMM'de Başkomutanlık Kanunu görüşmeleri sırasında sergilenen muhalefet, Cumhuriyetçilik ilkesinin 'Meclis Üstünlüğü' ilkesine bağlılığın en güçlü kanıtıdır.
Doğru cevap olan seçenek, Cumhuriyetçilik ilkesinin kurumsal işleyişindeki en kritik noktaya, yani 'meclis üstünlüğü'ne parmak basmaktadır. Başkomutanlık yetkisi, TBMM'nin yasama yetkisini bir kişiye devretmesi anlamına geldiği için, o dönemdeki milletvekillerinin bu yetkinin süresiz olmasına karşı çıkmaları, demokratik rejimin ve milli iradenin korunması adına sergilenmiş çok ileri düzeyde bir Cumhuriyetçilik bilincidir. Savaşın en zor anında bile meclisin otoritesini savunmak, bu ilkenin teorik özünden taviz verilmediğini gösterir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Milli Egemenlik ve Meclis Üstünlüğü (Cumhuriyetçilik vs. Otorite)
Hints
1
Cumhuriyetçilik sadece halkın oy vermesi değil, aynı zamanda seçilenlerin oluşturduğu Meclis'in her koşulda en üstün güç olmasıdır.
Practice More
İstiklal Mahkemeleri'nin üyelerinin milletvekilleri arasından seçilmesinin Cumhuriyetçilik ve Yargı Bağımsızlığı arasındaki ilişkisini inceleyin.
Estimated Time:3m 0s