Examkin

Question

Difficulty: MediumNüfus Mübadelesi Sorunu (Etabli)

1923 Lozan Antlaşması'na göre İstanbul Rumları ile Batı Trakya Türkleri "etabli" (yerleşik) sayılarak mübadele dışı tutulmuştur. Ancak iki ülke arasında bu kişilerin kapsamına dair yaşanan anlaşmazlıklar Türk-Yunan ilişkilerini savaşın eşiğine getirmiş, sorun ancak 1930 yılındaki Ankara (Ahali) Antlaşması ile çözülebilmiştir. 1930 Ankara Antlaşması ile "etabli" sorununun kesin çözüme kavuşturulmasını sağlayan temel düzenleme aşağıdakilerden hangisidir?

  1. İstanbul Rumları ve Batı Trakya Türklerinin, şehre geliş tarihlerine bakılmaksızın yerleşik sayılmasıAnswer
  2. B
    Sadece 30 Ekim 1918 Mondros Ateşkesi'nden önce bölgeye yerleşmiş olanların yerleşik kabul edilmesi
  3. C
    Milletler Cemiyeti'nin yaptığı nüfus sayımı sonuçlarının iki ülke tarafından da kesin kabul edilmesi
  4. D
    Patrikhane'nin İstanbul dışına çıkarılması karşılığında tüm Rumların yerleşik sayılması
  5. E
    Gökçeada ve Bozcaada'daki Rumların da mübadele kapsamına alınarak İstanbul ile dengelenmesi

Answer

İstanbul Rumları ve Batı Trakya Türklerinin şehre geliş tarihlerine bakılmaksızın yerleşik sayılması
Doğru cevap, 1930 yılında imzalanan Ankara (Ahali) Antlaşması'nın getirdiği temel yeniliği ifade eder. Lozan'da yaşanan uyuşmazlığın temel sebebi olan 'şehre hangi tarihte gelindiği' tartışması, bu antlaşma ile tamamen terk edilmiş; İstanbul'da bulunan tüm Rumlar ile Batı Trakya'da bulunan tüm Türkler, ne zaman geldiklerine bakılmaksızın 'yerleşik' kabul edilerek sorun siyasi yoldan çözülmüştür.

Step-by-Step Solution

1
Etabli kavramının kökenini belirle
Lozan'da 'yerleşik' (etabli) sayılanların mübadele dışı kalması kararlaştırılmıştır.
Sorunun temelini anlamak için Lozan'daki ilk kararı bilmek gerekir.
2
Anlaşmazlık noktasını tespit et
Türkiye 30 Ekim 1918 tarihini esas alırken, Yunanistan daha geniş bir tanım istemiştir.
1923-1930 arası gerginliğin sebebi 'yerleşiklik' kriterinin tarihsel sınırıdır.
3
1930 çözümünü analiz et
Ankara Antlaşması ile 'tarih' şartı kaldırılmış ve mevcut nüfus yerleşik kabul edilmiştir.
Siyasi yumuşama için teknik tarih tartışmaları bir kenara bırakılmıştır.

Key Concept

1930 Ankara Antlaşması ve Yerleşiklik (Etabli) Kriterinin Değişimi

Hints

1
Etabli sorununun temelinde, kişilerin İstanbul'a veya Batı Trakya'ya 'ne zaman' yerleştiği tartışması vardır.
2
Türkiye, 1918 Mondros Ateşkesi'ni sınır kabul ederek Rum nüfusu azaltmak istemiş, Yunanistan ise bunu kabul etmemiştir.
3
1930 çözümünde uyuşmazlığa neden olan 'tarih sınırı' şartı tamamen kaldırılarak mevcut nüfusun tamamı yerleşik sayılmıştır.

Practice More

Nüfus Mübadelesi sorununun çözümü, 1934 yılında Balkan Antantı'nın kurulmasına nasıl zemin hazırlamıştır?
Estimated Time:50s
Rate this question

Topics

Nüfus Mübadelesi Sorunu (Etabli)

More questions from this topic