Examkin

Question

Difficulty: HardLozan Barış Antlaşması

Lozan Barış Konferansı'nda kapitülasyonların kaldırılması sürecinde en çetin müzakerelerden biri adli alanda yaşanmıştır. Avrupalı devletler, Türkiye'deki yabancı uyruklu kişilerin hukuk güvenliğini öne sürerek adli kapitülasyonların bir biçimde sürdürülmesini talep etmişlerdir. Türk heyeti ise tam bağımsızlık ve yargı egemenliği ilkelerinden ödün vermeyerek bu talepleri reddetmiş, ancak bir uzlaşı adımı olarak "Adli Yönetim Hakkında Beyanname"yi kabul etmiştir.

Bu beyanname ile Türkiye, beş yıl süreyle aşağıdaki uygulamalardan hangisini gerçekleştirmeyi taahhüt etmiştir?

  1. A
    Türk mahkemelerinde yabancıların taraf olduğu davalarda yabancı yargıçların da kürsüde yer alması
  2. Adalet Bakanlığı bünyesinde, hazırlanan hukuk reformlarına katkı sunmak üzere Avrupalı hukuk müşavirlerinin istihdam edilmesiAnswer
  3. C
    Azınlıklara ait şahıs ve aile hukuku davalarının, beş yıl daha kendi dini mahkemelerinde görülmeye devam edilmesi
  4. D
    Yabancı devlet vatandaşlarının davalarının, iç hukuk yolları tükendikten sonra Milletler Cemiyeti denetimine açılması
  5. E
    Liman şehirlerinde yabancı tüccarların ticaret davalarına bakmak üzere karma ticaret mahkemelerinin kurulması

Answer

Adalet Bakanlığı bünyesinde beş yıl süreyle Avrupalı hukuk müşavirlerinin istihdam edilmesi uygulaması kabul edilmiştir.
Doğru yanıt olan hukuk müşavirlerinin istihdamı, Lozan Barış Antlaşması'na eklenen 'Adli Beyanname'nin temel içeriğidir. Türkiye, adli kapitülasyonların tamamen kaldırılmasını sağlamak için, tarafsız ülkelerden seçilecek hukukçuların beş yıl süreyle Adalet Bakanlığı'nda görev yapmasını ve hapis cezalarının infazı gibi konularda bilgi alabilmelerini kabul etmiştir. Bu durum, yargı yetkisinin Türk hâkimlerinde kalması şartıyla kabul edilen diplomatik bir uzlaşıdır.

Step-by-Step Solution

1
Adli kapitülasyonların Lozan'daki statüsünü değerlendir.
İtilaf Devletleri yargı yetkisini paylaşmak isterken, Türkiye tam bağımsız yargı istemektedir.
Yabancı yargıç veya karma mahkeme gibi talepler egemenlik haklarına aykırıdır.
2
Adli Yönetim Hakkında Beyanname'nin içeriğini analiz et.
Beyanname, yargılama yetkisini Türk mahkemelerinde bırakmış ancak reform sürecinde 'müşavir' (danışman) kullanımına izin vermiştir.
Bu, Avrupalıların endişelerini gidermek için sunulan teknik ve geçici bir tavizdir.
3
Doğru uygulamayı seçeneklerden saptayın.
Hukuk müşavirlerinin istihdamı, doğrudan yargı sürecine müdahale etmeyen teknik bir görevdir.
Bu uygulama beş yıl ile sınırlandırılmış ve Türkiye'nin yargı egemenliğini hukuken zedelememiştir.

Key Concept

Lozan'da Adli Bağımsızlık ve Adli Beyanname (1923)

Hints

1
Türkiye, yargı yetkisini (karar verme hakkını) asla paylaşmamış, sadece teknik düzeyde danışmanlığa kapı açmıştır.

Practice More

Lozan'da adli alanda sağlanan bu çözümün, daha sonra 1926 yılında Türk Medeni Kanunu'nun kabulü ile nasıl bir bütünlük kazandığını inceleyiniz.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question

Topics

Lozan Barış Antlaşması

More questions from this topic