Question

Difficulty: MediumDağılma Dönemi (1792-1922)

Osmanlı Devleti'nin 18381838 yılında İngiltere ile imzaladığı Balta Limanı Ticaret Antlaşması ile yabancı tüccarlardan alınan iç gümrük vergileri kaldırılmış; ithalat vergisi %5\%5, ihracat vergisi ise %12\%12 olarak belirlenmiştir.

Bu düzenlemelerin Osmanlı Devleti üzerindeki temel etkisi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Osmanlı topraklarının Avrupalı devletlerin açık pazarı haline gelmesi ve yerli üretimin zayıflamasıAnswer
  2. B
    Yerli esnafın rekabet gücünün artarak Lonca teşkilatının modernleşmesi
  3. C
    Dış ticaret açığının kapanması ve hazine gelirlerinin süratle artması
  4. D
    Kapitülasyonların etkisinin azalarak milli ekonomi modeline geçilmesi
  5. E
    Yabancı sermayenin sanayi yatırımlarına yönlendirilmesi ile fabrikalaşmanın hızlanması

Answer

Osmanlı topraklarının Avrupalı devletlerin açık pazarı haline gelmesi ve yerli üretimin zayıflaması
Balta Limanı Ticaret Antlaşması ile iç gümrüklerin yabancılar için kaldırılması ve ithalat vergilerinin ihracat vergilerinden düşük tutulması, yabancı malların Osmanlı pazarında yerli mallardan daha ucuza satılmasına neden olmuştur. Bu durum, yerli sanayinin (Lonca teşkilatı) rekabet gücünü kırmış ve Osmanlı Devleti'ni ekonomik olarak dışa bağımlı bir 'açık pazar' haline getirmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Antlaşmanın vergi oranlarını analiz etme
İthalat vergisinin (%5\%5) ihracat vergisinden (%12\%12) çok daha düşük olduğu görülür.
Bu durum yabancı malların ülkeye girişini kolaylaştırırken, yerli malların dışarıya çıkışını zorlaştırmıştır.
2
İç gümrük vergilerinin kaldırılmasının etkisini değerlendirme
Yabancı tüccar malını şehirler arasında vergisiz taşırken, yerli tüccarın vergi ödemeye devam etmesi eşitsizliğe yol açmıştır.
Yerli üreticinin maliyetleri yabancı tüccarın maliyetlerinden yüksek kalmıştır.
3
Sonucu ekonomik egemenlik açısından yorumlama
Osmanlı ekonomisi savunmasız kalmış ve Avrupa'nın hammadde deposu ile açık pazarı olmuştur.
Gümrük duvarlarının indirilmesi yerli sanayinin (manifaktür) çöküşünü hazırlamıştır.

Key Concept

Yarı Sömürgeleşme ve Açık Pazar Kavramı

Hints

1
Antlaşmadaki ithalat ve ihracat vergisi oranları arasındaki farka dikkat edin.
2
Yerli tüccarın iç gümrük vergisi ödemeye devam etmesi, yabancı tüccarın ise muaf tutulması rekabeti nasıl etkiler?
3
Gümrük vergilerinin bu kadar düşük belirlenmesi, ülkeyi yabancı mallara karşı savunmasız bir 'açık pazar' haline getirir.

Practice More

Osmanlı ekonomisinin tamamen çöküşünü simgeleyen Duyun-u Umumiye İdaresi'nin (1881) kurulma sürecini incelemek bu konuyu pekiştirecektir.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question