Question

Difficulty: MediumKütahya-Eskişehir Savaşları ve Sonuçları

Batı Cephesi'nde Yunan taarruzu karşısında Türk ordusunun Sakarya Nehri'nin doğusuna çekilmesiyle sonuçlanan Kütahya-Eskişehir Savaşları, TBMM'de askeri ve siyasi bir krizin doğmasına yol açmıştır. Bu krizin aşılması amacıyla 5 Ağustos 1921'de kabul edilen Başkomutanlık Kanunu ile meclisin yasama ve yürütme yetkileri üç ay süreyle Mustafa Kemal Paşa'ya devredilmiştir.

Bu düzenleme ile ulaşılmak istenen temel amaç aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Saltanat ve hilafet makamlarını tamamen ortadan kaldırarak yeni rejimi ilan etmek
  2. B
    Kuvayımilliye birliklerini yeniden canlandırarak düzenli ordu sisteminden vazgeçmek
  3. Karar alma ve uygulama sürecini hızlandırarak ordunun ihtiyaçlarını ivedilikle karşılamakAnswer
  4. D
    İstanbul Hükümeti ile diplomatik bağları güçlendirerek ortak bir savunma hattı kurmak
  5. E
    Misak-ı Milli sınırlarından taviz verilerek İtilaf Devletleri ile barış görüşmelerine zemin hazırlamak

Answer

Karar alma ve uygulama sürecini hızlandırarak ordunun ihtiyaçlarını ivedilikle karşılamak
Kütahya-Eskişehir Savaşları, düzenli ordunun Batı Cephesi'ndeki tek yenilgisidir. Bu yenilgi sonrası Yunan ordusunun Ankara'ya yaklaşma tehlikesi üzerine, TBMM'deki hantal karar alma sürecini aşmak ve orduyu Sakarya Savaşı'na hızla hazırlamak için yasama ve yürütme yetkileri Başkomutanlık Kanunu ile Mustafa Kemal Paşa'ya devredilmiştir. Bu yetkiye dayanarak hemen ardından Tekalif-i Milliye Emirleri yayımlanmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Askeri durumun değerlendirilmesi
Kütahya-Eskişehir Savaşları'ndaki yenilgi sonrası ordunun Sakarya'nın doğusuna çekilmesi askeri bir kriz yaratmıştır.
Yunan ilerleyişini durdurmak için radikal ve hızlı önlemler alınması gerekmektedir.
2
Siyasi krizin analizi
Meclis içinde Mustafa Kemal Paşa'ya yönelik muhalefet artmış, meclisin Kayseri'ye taşınması tartışılmıştır.
Sorumluluğun bir liderde toplanması ve yetkinin merkezileşmesi ihtiyacı doğmuştur.
3
Hukuki düzenlemenin incelenmesi
5 Ağustos 1921'de Başkomutanlık Kanunu ile yasama ve yürütme yetkileri Mustafa Kemal'e verilmiştir.
Güçler birliği ilkesiyle meclis onayına gerek kalmadan ordunun lojistik ve stratejik ihtiyaçlarının (Tekalif-i Milliye gibi) hızla çözülmesi hedeflenmiştir.

Key Concept

Başkomutanlık Kanunu'nun Gerekliliği ve Güçler Birliği

Hints

1
Yenilgi sonrası mecliste zaman kaybedilmemesi gereken bir dönem yaşandığını düşünün.

Practice More

Başkomutanlık yetkisine dayanarak çıkarılan Tekalif-i Milliye Emirleri'nin kapsamını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:50s
Rate this question