Question

Difficulty: MediumTürkiye'de Enerji Kaynakları

Türkiye'de son yıllarda enerji portföyünde payı hızla artan biyokütle (biyoenerji) santralleri; kentsel atıkların, bitkisel ve hayvansal artıkların işlenmesiyle elektrik üretmektedir. Bu üretim modelinde hammaddenin taşıma maliyetlerinin yüksek olması ve kısa sürede işlenmesi gerekliliği, tesislerin konumunu doğrudan etkilemektedir.

Buna göre, biyokütle enerji santrallerinin Türkiye haritası üzerindeki yoğunluk alanları ile aşağıdakilerden hangisi arasında en güçlü ilişki kurulabilir?

  1. Büyükşehirlerin çevresi ile yoğun tarım ve hayvancılık yapılan sahalarAnswer
  2. B
    Aktif fay hatlarının geçtiği ve jeolojik yapının kırıklı olduğu alanlar
  3. C
    Akarsu enerji potansiyelinin yüksek olduğu dar ve derin vadi tabanları
  4. D
    Yıllık güneşlenme süresinin 25002500 saatin üzerinde olduğu kurak ve yarı kurak bölgeler
  5. E
    Birinci jeolojik zamanda oluşmuş masif araziler ve havzalar

Answer

Biyokütle enerji santralleri, hammaddesi olan kentsel, tarımsal ve hayvansal atıklara yakın olmak zorunda olduğu için büyükşehirlerin ve tarım-hayvancılık merkezlerinin çevresinde yoğunlaşır.
Biyokütle enerjisinin temel girdileri kentsel ve tarımsal atıklardır. Türkiye'de nüfusun en fazla olduğu büyükşehirler (İstanbul, Ankara, İzmir gibi) yüksek miktarda kentsel atık sağlarken; Bursa, Konya ve İzmir gibi modern tarım ve hayvancılık merkezleri de bitkisel ve hayvansal atık potansiyeli sunar. Taşıma maliyetlerini düşürmek için tesisler bu merkezlerin yakınına kurulur.

Step-by-Step Solution

1
Biyokütle enerji kaynağının içeriğini analiz etmek
Kaynağın şehir çöpleri, anız atıkları, meyve/sebze posaları ve hayvansal dışkılardan oluştuğu belirlenir.
Hangi hammaddenin nerede bulunabileceğini anlamak için gereklidir.
2
Lojistik ve maliyet kısıtlarını değerlendirmek
Atıkların taşınmasının maliyetli olduğu ve tesislerin hammadde kaynağına yakın kurulması gerektiği sonucuna varılır.
Enerji tesislerinin yer seçimi ilkelerini uygulamak için kritiktir.
3
Coğrafi dağılımı mevcut ekonomik faaliyetlerle eşleştirmek
Çöp gazı için büyükşehirlerin, bitkisel/hayvansal atıklar için ise modern tarım ve hayvancılık bölgelerinin (Marmara, Ege, İç Anadolu) en uygun alanlar olduğu saptanır.
Türkiye'nin ekonomik coğrafyası ile enerji üretimi arasındaki bağlantıyı kurmak için gereklidir.

Key Concept

Hammaddeye Yakınlık İlkesi (Biyokütle Enerjisi)

Hints

1
Biyokütle enerjisinin elde edildiği kaynakları (çöp, bitki ve hayvan artıkları) düşünün.
2
Bu kaynakların en çok nerede (şehirlerde mi yoksa ıssız dağlarda mı) üretildiğini değerlendirin.
3
Santrallerin hammaddeye yakın kurulma zorunluluğunu nüfus yoğunluğu ile birleştirin.

Practice More

Türkiye'deki modern biyogaz tesislerinin yoğunlaştığı illeri (Samsun, Konya, Afyonkarahisar gibi) harita üzerinde inceleyerek tarımsal üretimle ilişkisini gözlemleyin.

Alternative Method

Eleme yöntemiyle gidilebilir: Jeotermal, rüzgar, güneş ve hidroelektrik gibi diğer kaynakların belirleyici faktörleri elendiğinde geriye sadece beşeri ve ekonomik faaliyetlere (atıklara) bağlı olan biyokütle kalır.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question