Question

Difficulty: HardTürkiye'de Bitki Örtüsü: Çalı Formasyonu

Türkiye'nin farklı kıyı bölgelerinde yürütülen bir bitki coğrafyası araştırmasında, çalı formasyonlarının yayılış alanları ve karakteristik özellikleri hakkında aşağıdaki veriler elde edilmiştir:

BölgeTespit Edilen Çalı TürleriGözlenen Üst Sınır (m)Oluşum Koşulları
IZeytin, zakkum, keçiboynuzu800\sim 800Kızılçam ormanlarının tahribi
IILavanta, kekik, sütleğen500\sim 500Makilerin aşırı tahrip edilmesi
IIIFındık, şimşir, koca yemiş300\sim 300Nemli ormanların tahribi

Bu tablo verileri ve Türkiye'nin genel coğrafi özellikleri dikkate alındığında, yapılan aşağıdaki analizlerden hangisi doğrudur?

  1. I. bölgedeki formasyonun üst sınırının III. bölgeden daha yüksek olması, temel olarak enlem ve sıcaklık ilişkisiyle (matematik konum) açıklanır.Answer
  2. B
    II. bölgedeki çalıların I. bölgeye göre daha bodur ve seyrek olması, bölgenin yıllık yağış miktarının daha fazla olduğunun bir kanıtıdır.
  3. C
    III. bölgede fındık ve şimşir gibi türlerin görülmesi, Akdeniz iklim özelliklerinin Karadeniz kıyılarında hakim olduğunun kesin göstergesidir.
  4. D
    I. bölgedeki bitki türlerinin yaprak yapısının sert ve cilalı olması, kış aylarında yaşanan şiddetli don olaylarına karşı bir adaptasyondur.
  5. E
    II. bölgedeki topluluk, Ege Bölgesi'nin iç kesimlerine doğru sokulan iklimin etkisiyle oluşan klimaks (asıl) bitki örtüsüdür.

Answer

I. bölgedeki formasyonun üst sınırının III. bölgeden daha yüksek olması, temel olarak enlem ve sıcaklık ilişkisiyle (matematik konum) açıklanır.
I. bölgedeki formasyonun üst sınırının III. bölgeden daha yüksek olması ifadesi doğrudur. Türkiye'de güneyden kuzeye doğru gidildikçe sıcaklık değerleri azaldığı için bitki örtüsünün (orman, maki vb.) yetişebildiği en yüksek sınır da deniz seviyesine yaklaşır. Bu durum matematik konumun (enlem etkisi) doğrudan bir sonucudur.

Step-by-Step Solution

1
Tablodaki bölgeleri ve türleri tanımla.
I. Bölge: Maki (Akdeniz), II. Bölge: Garig (Ege/Tahrip maki), III. Bölge: Psödomaki (Karadeniz).
Soruda bahsedilen çalı formasyonlarını doğru sınıflandırmak analiz için temeldir.
2
Yükselti sınırlarını karşılaştır.
I. Bölge'de 800800 m, III. Bölge'de 300300 m sınırına ulaşılmış.
Güneyden kuzeye gidildikçe sıcaklık düştüğü için bitkilerin yetişme üst sınırı azalır.
3
Bölgelerin karakteristik özelliklerini ve oluşumlarını değerlendir.
Maki üst sınırının değişiminde enlem (sıcaklık) belirleyicidir; garig bir tahrip ürünüdür; psödomaki ise Karadeniz'e özgü 'yalancı maki'dir.
Çalı formasyonlarının ekolojik istekleri ve dağılış nedenleri arasındaki ilişkiyi doğrulamak gerekir.

Key Concept

Bitki Örtüsü Üst Sınırı ve Enlem İlişkisi

Hints

1
Türkiye'de bitki üst sınırını etkileyen temel faktörü (güney-kuzey yönlü değişim) hatırlayın.
2
Maki, garig ve psödomaki formasyonlarının hangisinin asıl, hangisinin tahrip ürünü olduğunu düşünün.
3
Akdeniz'deki bir çalının 800800 metreye çıkabilip Karadeniz'deki çalının sadece 300300 metreye kadar çıkabilmesi sıcaklık değerlerinin kuzeye doğru azalmasıyla ilgilidir.

Practice More

Akdeniz iklim bölgesinde maki ve garig arasındaki farkları, özellikle tür çeşitliliği ve kurakçıl yapı açısından inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question