Examkin

Question

Difficulty: HardErozyon ve Heyelan

Türkiye'de dış kuvvetlerin ve kütle hareketlerinin yer şekilleri üzerindeki etkisi incelendiğinde, erozyon ve heyelan olaylarının farklı fiziksel dinamiklere sahip olduğu görülür. Bir bölgede bu olaylarla mücadele etmek amacıyla aşağıdaki uygulamalar değerlendirilmiştir:

I. Bitki örtüsünün korunması ve ağaçlandırma çalışmalarının yapılması
II. Yamaç boyunca toprağın derinliklerine ulaşan drenaj kanallarının açılması
III. Tarım arazilerinin eğime dik yönde sürülerek taraçalandırılması
IV. Yamaç dengesinin bozulduğu riskli alanlarda istinat duvarlarının inşa edilmesi

Bu uygulamalardan hangileri, Türkiye'de özellikle Doğu Karadeniz gibi eğimli, bol yağışlı ve killi tabakaların yaygın olduğu alanlarda görülen kütle hareketlerini (heyelan) doğrudan önlemeye veya etkilerini azaltmaya yönelik teknikler arasında yer alır?

  1. A
    Yalnız I
  2. B
    I ve III
  3. II ve IVAnswer
  4. D
    II, III ve IV
  5. E
    I, II ve IV

Answer

Drenaj kanallarının açılması ve istinat duvarlarının inşa edilmesi (II ve IV)
Doğru seçenek olan drenaj kanalları ve istinat duvarı uygulamaları, heyelan mekanizmasına doğrudan müdahale eder. Drenaj, toprağın gözeneklerindeki su basıncını düşürerek sürtünmeyi artırır ve kütleyi hafifletir; istinat duvarı ise yamacın alt kısmından destek sağlayarak kaymayı fiziksel olarak durdurmaya çalışır. Bu yöntemler, Karadeniz gibi ekstrem eğim ve yağış koşullarının olduğu bölgelerde teknik olarak zorunludur.

Step-by-Step Solution

1
Erozyon ve heyelan arasındaki mekanizma farkını belirleme
Erozyon toprağın üst kısmının su veya rüzgarla süpürülmesidir; heyelan ise toprağın ana kaya ile birlikte kütlesel olarak yer değiştirmesidir.
Uygulanacak önlemin hangi sürece hizmet ettiğini anlamak için bu ayrım kritiktir.
2
Verilen yöntemlerin hangi sürece yönelik olduğunu analiz etme
I ve III numaralı yöntemler toprağın yüzeyini korumaya ve yüzey akışını yavaşlatmaya yöneliktir (Erozyon önlemleri). II ve IV ise kütlenin dengesini ve su içeriğini kontrol etmeye yöneliktir (Heyelan önlemleri).
Heyelan, toprağın suya doygun hale gelip ağırlaşması ve kayganlaşmasıyla tetiklendiği için içsel su dengesi ve mekanik destek ön plandadır.
3
Doğu Karadeniz özelindeki faktörleri değerlendirme
Bölgede eğim ve yağış fazla olduğu için temel sorun kütle hareketleridir. Drenaj (II) ve istinat duvarı (IV) bu bölgedeki heyelan riskini azaltmak için kullanılan teknik mühendislik çözümleridir.
Bitki örtüsü (I) Karadeniz'de zaten gür olmasına rağmen heyelanların yaşanması, ağaçlandırmanın kütle hareketlerinde tek başına çözüm olmadığını kanıtlar.

Key Concept

Erozyon yüzeysel bir dış kuvvet etkisi iken, heyelan yer çekimi ve su doygunluğuyla tetiklenen derin tabakalı bir kütle hareketidir.

Hints

1
Erozyon ve heyelan arasındaki farkı hatırlayın: Biri toprağın üstünün 'süpürülmesi', diğeri toprağın blok halinde 'kayması'dır.
2
Karadeniz'de ağaçların toprakla birlikte kaydığı görüntüleri düşünün. Bu durum, ağaçlandırmanın heyelanı durdurup durduramadığı hakkında ne söyler?
3
Heyelanın temel nedeni toprağın aşırı su alıp ağırlaşmasıdır. Bu suyu topraktan nasıl uzaklaştırırsınız?

Practice More

İç Anadolu'daki erozyonun temel nedenleri ile Karadeniz'deki heyelan nedenlerini bir tablo üzerinde karşılaştırın.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question

Topics

Erozyon ve Heyelan

More questions from this topic