Question

Difficulty: HardTBMM Bilgi Edinme ve Denetim Yolları

Türkiye Büyük Millet Meclisinin (TBMM) bilgi edinme ve denetim yolları ile ilgili 1982 Anayasası ve TBMM İçtüzüğü hükümleri uyarınca aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Yazılı soru; milletvekilleri tarafından, Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlara yazılı olarak cevaplanmak üzere soru sormalarından ibarettir ve muhatabınca en geç on beş gün içinde cevaplanır.
  2. B
    Meclis araştırması; belli bir konuda bilgi edinmek için yapılan incelemeden ibarettir; ancak Devlet sırları ile ticari sırlar bu araştırmanın kapsamı dışında tutulmuştur.
  3. Genel görüşme; toplumu ve Devlet faaliyetlerini ilgilendiren belli bir konunun TBMM Genel Kurulunda görüşülmesi olup bu süreci başlatma istemi siyasi parti gruplarına, en az yirmi milletvekiline veya Cumhurbaşkanına aittir.Answer
  4. D
    Meclis soruşturması; Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar hakkında görevleriyle ilgili suç işledikleri iddiasıyla üye tamsayısının salt çoğunluğunun önergesiyle istenebilir.
  5. E
    Meclis soruşturması sonucunda Yüce Divan'a sevk kararı alınabilmesi için üye tamsayısının üçte ikisinin gizli oyu aranırken, soruşturma açılmasına karar verilmesi için beşte üçünün oyu yeterlidir.

Answer

Genel görüşme açılması isteminin siyasi parti gruplarına, en az yirmi milletvekiline veya Cumhurbaşkanına ait olduğunu belirten ifade yanlıştır.
Genel görüşme isteme yetkisi TBMM İçtüzüğü'nün 101. maddesine göre sadece siyasi parti gruplarına ve en az yirmi milletvekiline aittir. Cumhurbaşkanının meclis içi bir denetim/bilgi edinme yolu olan genel görüşmeyi başlatma yetkisi bulunmamaktadır; bu nedenle Cumhurbaşkanını da kapsayan ifade hatalıdır.

Step-by-Step Solution

1
TBMM'nin güncel bilgi edinme ve denetim yollarını (Yazılı Soru, Meclis Araştırması, Genel Görüşme, Meclis Soruşturması) listele.
Dört temel mekanizma belirlendi.
Sorunun kapsamını netleştirmek için.
2
Yazılı soru ve meclis araştırması için öngörülen muhatap ve konu kısıtlamalarını incele.
Yazılı soruda Cumhurbaşkanının muhatap olmadığı ve araştırmada ticari/devlet sırrı yasağı olduğu doğrulandı.
Seçeneklerdeki teknik detayların doğruluğunu test etmek için.
3
Genel görüşme mekanizmasının başlatılma usulünü Anayasa ve İçtüzük hükümleriyle karşılaştır.
İstem yetkisinin sadece milletvekilleri ve parti gruplarına ait olduğu, yürütmenin (Cumhurbaşkanı) bu yönde bir istem yetkisinin olmadığı tespit edildi.
Hatalı olan hukuki unsuru saptamak için.
4
Meclis soruşturması için aranan imza ve karar yeter sayılarını kontrol et.
301 (önerge), 360 (açılma kararı) ve 400 (sevk kararı) sayılarının doğruluğu onaylandı.
Diğer güçlü çeldiricilerin doğru olduğunu teyit etmek için.

Key Concept

TBMM Denetim Yollarında İstem Yetkisi ve Muhatap Sınırları

Hints

1
TBMM'nin denetim yollarında 'yürütme organı' adına kimlerin muhatap alınabileceğini ve kimlerin bu yolları başlatabileceğini düşünün.
2
Yazılı soru ve genel görüşme gibi araçlar yasamanın yürütmeyi denetleme araçlarıdır; yürütmenin başı olan kişinin bu süreci kendi aleyhine başlatması veya doğrudan muhatap olması beklenmez.
3
Cumhurbaşkanı, Cumhurbaşkanı Yardımcıları ve Bakanlar arasındaki statü farkına dikkat edin; Cumhurbaşkanı TBMM'ye soru önergesi ile muhatap tutulamaz.

Practice More

Meclis araştırması komisyonunun yetkileri ile meclis soruşturması komisyonunun yetkileri arasındaki farkları (adli yetki kullanımı vb.) incelemek konuyu pekiştirecektir.

Alternative Method

Eleme yöntemi kullanarak; Meclis Soruşturması sayılarını (301, 360, 400) ve Yazılı Soru süresini (15 gün) net hatırlıyorsanız, yetki karmaşası içeren seçeneği daha kolay tespit edebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question