Türkiye’de dış kuvvetler ve yer yapısı etkileşimi sonucunda meydana gelen heyelan ve erozyon olayları; oluşum dinamikleri, etkili oldukları coğrafi sahalar ve korunma yöntemleri bakımından temel farklılıklara sahiptir. Karadeniz yamaçlarındaki killi yapı ve bakı etkisiyle tetiklenen kar erimeleri ile İç Anadolu’daki bitki örtüsü kaybı, bu süreçlerin Türkiye'deki temel belirleyicileri arasındadır.
Buna göre, Türkiye’de heyelan ve erozyon olaylarının gelişim süreçleri dikkate alındığında aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- Bitki örtüsünün tahrip edildiği sahalarda ağaçlandırma çalışmaları erozyon şiddetini azaltmada kritik bir rol oynasa da; derin tabakalı heyelanların görüldüğü dik eğimli ve killi arazilerde ağaç kökleri tabaka kaymasını durdurmada yetersiz kalmaktadır.Answer
- BHeyelan olayları sadece jeolojik bir süreç olup bitki örtüsüyle hiçbir ilgisi bulunmadığı için, Karadeniz Bölgesi’ndeki orman varlığının bu kütle hareketlerinin hızı veya sıklığı üzerinde hiçbir etkisi yoktur.
- CKaradeniz’in kuzey yamaçlarında bakı etkisinden dolayı karların güney yamaçlara göre daha hızlı erimesi, bu yamaçlardaki heyelan riskini İç Anadolu’daki rüzgar erozyonundan daha düşük kılmaktadır.
- Dİç Anadolu ve Güneydoğu Anadolu'da heyelan olaylarının nadir görülmesinin temel nedeni bu bölgelerde killi toprak yapısının bulunmaması ve yer şekillerinin ulaşıma izin verecek kadar sade olmasıdır.
- EErozyonu önlemek amacıyla İç Anadolu’da yaygın olarak kullanılan nadas yöntemi, toprağın killi yapısından dolayı su tutma kapasitesini artırarak bölgedeki heyelan riskini Karadeniz seviyesine çıkarmaktadır.
Answer
Erozyonla mücadelede ağaçlandırma etkili bir yöntemken, killi ve dik eğimli sahalardaki derin heyelanlarda ağaçlandırmanın etkisi sınırlıdır.
Doğru olan değerlendirme, erozyonun bitki örtüsüyle büyük oranda önlenebilir olmasına karşın, özellikle Doğu Karadeniz gibi eğimli, killi ve yoğun yağış alan bölgelerdeki derin tabakalı heyelanların sadece ağaçlandırma ile durdurulamayacağı gerçeğidir. Heyelan; yer çekimi, killi yapı ve eğim gibi jeolojik unsurların daha baskın olduğu bir süreçtir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Erozyon ve Heyelan Farkları ile Ağaçlandırmanın Sınırları
Hints
1
Heyelan ve erozyonun toprak üzerindeki etki derinliğini düşünün.
2
Karadeniz'deki killi yapı suyla birleştiğinde nasıl bir zemin oluşturur ve ağaç kökleri bu devasa kütleyi tutabilir mi?
3
Türkiye'de bakı etkisinin güney yamaçlarda sıcaklığı artırarak ilkbaharda kar erimelerini hızlandırdığını hatırlayın.
Practice More
Karadeniz'de heyelan riskini azaltmak için ağaçlandırma yerine drenaj kanalları ve istinat duvarları gibi mühendislik çözümlerinin neden daha öncelikli olduğunu araştırın.
Estimated Time:1m 30s