Question

Difficulty: Very hardSeçim Dönemi ve Seçim Türleri

19821982 Anayasası'nın seçim hükümleri uyarınca; bir yasama dönemi içerisinde Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMMTBMM) üyeliklerinde çeşitli nedenlerle boşalmalar meydana gelmiştir. Genel seçimlere 1010 ay kala, sadece bir milletvekili ile temsil edilen bir ilin bu koltuğu boşalmış; aynı tarihte Meclis genelindeki toplam boş koltuk sayısı da 3232’ye (üye tamsayısının %5\%5’inden fazlasına) ulaşmıştır.

Bu hukuki durum karşısında ara seçim süreciyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Toplam boşluğun %5\%5’e ulaşması nedeniyle değil, sadece temsilcisi kalmayan seçim çevresi için ara seçim yapılması zorunludur.Answer
  2. B
    Genel seçimlere 11 yıldan az süre kaldığı için, boşalma nedeni ne olursa olsun hiçbir şekilde ara seçim kararı alınamaz.
  3. C
    Meclis üye tamsayısının %5\%5’i boşaldığı için, genel seçim süresine bakılmaksızın tüm boş koltuklar için 9090 gün içinde seçime gidilir.
  4. D
    Hem %5\%5’lik boşalma hem de temsilcisiz kalan il durumu birleştiği için, seçimlerin yenilenmesi ancak TBMMTBMM’nin üye tamsayısının 3/53/5 çoğunluk kararıyla mümkündür.
  5. E
    Ara seçim kararı alınabilmesi için yasama döneminin üzerinden en az 3030 ay geçmiş olması şartı, temsilcisi kalmayan il için de bağlayıcılığını korur.

Answer

Sadece temsilcisi kalmayan seçim çevresi için ara seçim yapılması zorunludur; çünkü bu durum genel seçimlere 1 yıl kala uygulanan ara seçim yasağının anayasal istisnasıdır.
Doğru yanıt, sadece temsilcisi kalmayan seçim çevresi için ara seçimin zorunlu olduğunu belirtmektedir. 19821982 Anayasası'nın 7878. maddesine göre; genel kural ara seçimlerin her yasama döneminde bir kez yapılması, seçimden 3030 ay geçmeden ve seçime 11 yıl kala yapılamamasıdır. Ancak, bir ilin Mecliste hiç üyesinin kalmaması durumu bu kuralın en güçlü istisnasıdır ve hem 3030 ay hem de 11 yıl yasağını devre dışı bırakır. Buna karşın, üye tamsayısının %5\%5'inin boşalması durumu 3030 aylık yasağı delse de, genel seçime 11 yıl kala yapılmama kuralına tabidir.

Step-by-Step Solution

1
Ara seçim yasaklarını belirle.
Genel seçimden sonraki ilk 3030 ay ve genel seçimden önceki son 11 yıl ara seçim yapılamaz.
Anayasa'nın 78. maddesindeki temel kuralı saptamak için.
2
Senaryodaki zaman kısıtını kontrol et.
Genel seçime 1010 ay kalmıştır, yani normal şartlarda ara seçim yasaktır.
Olayın hangi zaman dilimine denk geldiğini anlamak için.
3
Zorunlu ara seçim hallerini ve istisnaları değerlendir.
%5\%5 boşalma (3030 milletvekili) kuralı 11 yıl yasağına takılır. Ancak bir ilin/çevrenin hiç üyesi kalmaması (1/281/28 kuralı) bu yasaktan muaftır.
Anayasa'daki 'bu fıkra gereğince yapılacak seçimlerde 3030 ay ve 11 yıl sınırlamaları uygulanmaz' hükmünü uygulamak için.
4
Hukuki sonucu karara bağla.
Sadece temsilcisi kalmayan yer için seçim yapılır; diğer 3232 boşluk doldurulmaz.
İki zorunlu halin çatışmasında özel istisnanın üstünlüğünü belirlemek için.

Key Concept

Ara Seçim İstisnaları (1/28 kuralı)

Hints

1
Anayasa'da ara seçim yasakları (30 ay ve 1 yıl) ile bu yasakları delen özel durumları karşılaştırın.

Practice More

Seçimlerin yenilenmesi (erken seçim) kararı ile ara seçim kararının yetki ve usul farklarını inceleyiniz.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question