Question

Difficulty: Very hard1961 Anayasası

19611961 Anayasası'nın egemenliğin kullanımına dair getirdiği "Millet, egemenliğini, Anayasanın koyduğu esaslara göre, yetkili organlar eliyle kullanır." hükmü, Türk anayasa hukukunda "Meclis Üstünlüğü" dönemini kapatarak "Anayasanın Üstünlüğü" ve "Kuvvetler Ayrılığı" ilkelerini pekiştirmiştir. Bu yeni düzende, yasama organının (Millet Meclisi) işlemlerinin hem bir yargı organı tarafından denetlenmesi hem de yasama süreci içinde başka bir organ tarafından dengelenmesi hedeflenmiştir.

Buna göre, 19611961 Anayasası'nda yer alan aşağıdaki kurumsal yapılardan hangisi, yasama faaliyetlerinin kendi içinde rasyonelleşmesini ve çoğunluğun aceleci kararlarının bir "ikinci görüş" süzgecinden geçirilmesini sağlayan "yasama içi" (intra-legislative) denge mekanizmasıdır?

  1. Cumhuriyet Senatosu'nun kurularak çift meclisli yasama yapısına geçilmesiAnswer
  2. B
    Anayasa Mahkemesi'nin kurularak kanunların şekil ve esas bakımından denetlenmesi
  3. C
    Üniversitelerin ve TRTTRT'nin anayasal düzeyde özerk kuruluşlar olarak yapılandırılması
  4. D
    Devlet Denetleme Kurulu'nun kurularak idarenin hukuka uygunluğunun denetlenmesi
  5. E
    Milli Birlik Komitesi'nin yürütme erki üzerinde mutlak vesayet makamı olarak kalması

Answer

Cumhuriyet Senatosu'nun kurularak çift meclisli yasama yapısına geçilmesi
Doğru cevap olan düzenleme, 19611961 Anayasası'nın benimsediği çoğulcu demokrasi modelinin bir gereği olarak yasama yetkisini tek bir meclisin (Millet Meclisi) tekelinden çıkarıp Cumhuriyet Senatosu ile paylaşmıştır. Bu sayede kanunların iki farklı siyasi perspektifle (seçilmiş üyeler ve tecrübeli/tabii üyeler) değerlendirilmesi sağlanarak yasama sürecinde bir iç denge oluşturulmuştur.

Step-by-Step Solution

1
Soruda istenen 'yasama içi denge mekanizması' kavramını analiz edin.
Mekanizmanın yasama organının (parlamentonun) kendi yapısı içinde olması gerektiği sonucuna ulaşılır.
Yasama içi denetim, dış bir organ (mahkeme veya yürütme) yerine parlamentonun kendi içindeki fren mekanizmalarını ifade eder.
2
1961 Anayasası'nın kurumsal yeniliklerini yasama, yürütme ve yargı olarak kategorize edin.
Cumhuriyet Senatosu (Yasama), Anayasa Mahkemesi (Yargı), TRT/Üniversite Özerkliği (İdare/Yürütme).
Seçenekler arasında ayrım yapabilmek için her kurumun hangi erke ait olduğu belirlenmelidir.
3
Bicameralism (çift meclislilik) ilkesinin işlevini değerlendirin.
Millet Meclisi'nin çoğunluk kararlarının Cumhuriyet Senatosu'nda tekrar görüşülmesi, aceleci kanunları engeller.
1961 Anayasası'nın temel amacı olan 'çoğulculuk' ve 'denge-denetim', yasama erkinin kendi içinde ikiye bölünmesiyle (Senato ve Millet Meclisi) sağlanmıştır.

Key Concept

1961 Anayasası ve Çift Meclisli Yasama (Bikameralizm)

Hints

1
Yasama içi denge, parlamentonun dışarıdan (mahkemelerce) değil, kendi iç mekanizmalarıyla (farklı meclislerle) denetlenmesini ifade eder.

Practice More

1961 Anayasası'ndaki 'Egemenliğin yetkili organlar eliyle kullanılması' ilkesinin yargı organları (AYM, Danıştay) üzerindeki etkilerini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question