Türkiye'de ot formasyonları; yükselti, bakı, nemlilik ve insan faaliyetleri gibi faktörlerin etkisiyle geniş bir coğrafi alana yayılmıştır. Bozkır (step) ve çayır (alpin/subalpin) formasyonlarının ekolojik özellikleri ile dağılışları hakkında yapılan aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi coğrafi ilkelerle çelişir?
- ABozkırların İç Anadolu'da geniş alan kaplamasında karasallığın yanı sıra tarihsel süreçteki yoğun orman tahribatının da payı büyüktür.
- BKuzeydoğu Anadolu platolarındaki gür çayırlar, toprakta organik madde birikimini artırarak humusça zengin 'Kara Topraklar'ın (Çernozyom) oluşumuna katkı sunmuştur.
- CBozkır formasyonuna dahil olan geven, yavşan otu ve sığır kuyruğu gibi türler, kuraklığa dayanıklı (kserofit) yapıları sayesinde İç Anadolu'nun su stresine uyum sağlamıştır.
- Kuzey Anadolu Dağları'nda orman örtüsünün sona erdiği yükseltiden sonra başlayan alpin çayırlar, enlem etkisine bağlı olarak Toros Dağları'ndaki alpin çayır kuşağına göre daha yüksek rakımlarda gelişim gösterir.Answer
- EAlpin çayırlar, düşük buharlaşma ve yaz yağışları sayesinde vejetasyon dönemi boyunca yeşil kalarak Erzurum-Kars ve Doğu Karadeniz yaylalarında büyükbaş hayvancılık için doğal bir kaynak teşkil eder.
Answer
Kuzey Anadolu Dağları'ndaki alpin çayırların Toroslar'a göre daha yüksekte başladığını belirten ifade yanlıştır; enlem etkisiyle bu kuşak kuzeyde daha alçak rakımlardan itibaren görülür.
Bitki örtüsünün dikey yönde sıralanması sıcaklığa bağlıdır. Türkiye'nin güneyindeki Toros Dağları'nda hava daha sıcak olduğu için orman örtüsü daha yüksek rakımlara kadar tırmanabilir ve alpin çayır kuşağı daha yüksekte başlar. Kuzeye gidildikçe sıcaklığın düşmesine bağlı olarak bu kuşak daha alçak seviyelere iner. Bu nedenle Kuzey Anadolu Dağları'ndaki sınırın daha yüksek olduğunu iddia eden seçenek hatalıdır.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Enlem etkisine bağlı olarak bitki kuşaklarının yükselti sınırlarının değişimi.
Hints
1
Türkiye'de güneyden kuzeye doğru gidildikçe sıcaklık ortalamalarının nasıl değiştiğini ve bu durumun bitki yetişme üst sınırına etkisini hatırlayın.
2
Orman üst sınırı ve alpin çayırların başlangıç seviyesi sıcaklığın yeterli olduğu son noktadır. Soğuk bölgelerde bu sınır deniz seviyesine daha yakındır.
3
Toroslar'da ormanlar metreye kadar çıkabilirken, Karadeniz'de metrede biter. Bu durumda alpin çayırlar hangisinde daha aşağıda başlar?
Practice More
Bozkır ve çayır topraklarının (Kahverengi step vs Çernozyom) mineral ve humus farklarını inceleyiniz.
Estimated Time:2m 30s