Question

Difficulty: HardTBMM Üyeliği ve Seçilme Yeterliliği

1982 Anayasası'nın 76. maddesinde milletvekili seçilme yeterliliği ve bu hakka sahip olabilmek için gerekli şartlar ile engeller ayrıntılı olarak düzenlenmiştir.

Buna göre, milletvekili seçilme yeterliliğine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Kısıtlı olanlar ile kamu hizmetinden yasaklı olanların milletvekili seçilmesi mümkün değildir.
  2. B
    En az ilkokul mezunu olmayan kişiler milletvekili seçilme hakkına sahip değildir.
  3. Taksirli suçlar hariç toplam bir yıl veya daha fazla hapis cezasına hüküm giymiş olanlar, affa uğramış olsalar dahi milletvekili seçilemezler.Answer
  4. D
    Zimmet, rüşvet, hırsızlık ve kaçakçılık gibi yüz kızartıcı suçlardan hüküm giyenler, affa uğramış olsalar bile milletvekili seçilemezler.
  5. E
    Hâkimler, savcılar ve yüksek yargı organları mensupları görevlerinden çekilmedikçe aday olamazlar ve milletvekili seçilemezler.

Answer

Taksirli suçlar hariç toplam bir yıl veya daha fazla hapis cezasına hüküm giymiş olanların affa uğramış olsalar dahi seçilemeyeceğini belirten ifade yanlıştır; çünkü bu tür genel suçlarda af, seçilme engelini ortadan kaldırır.
Doğru yanıt olan seçenek yanlıştır; çünkü 1982 Anayasası'na göre taksirli suçlar hariç toplam bir yıl veya daha fazla hapis cezasına hüküm giyenlerin milletvekili seçilememesi 'affa uğramamış olma' koşuluna bağlıdır. Eğer kişi affa uğramışsa ve işlediği suç yüz kızartıcı suçlar (zimmet, rüşvet, sahtecilik vb.) veya terör suçları gibi özel olarak belirtilenlerden biri değilse, milletvekili seçilebilir. Seçenekteki ifade ise hiçbir ayrım yapmadan affın engeli kaldırmayacağını söyleyerek genel kuralı hatalı yansıtmaktadır.

Step-by-Step Solution

1
1982 Anayasası'nın 76. maddesindeki seçilme engellerini analiz etme
Hapis cezalarıyla ilgili iki temel ayrım tespit edilir: Süreye bağlı engel ve suçun niteliğine bağlı engel.
Anayasa'nın hangi durumlarda affı geçerli sayıp saymadığını anlamak için bu ayrım kritiktir.
2
Hapis cezası süresine bağlı engeli inceleme
Taksirli suçlar hariç, toplam 1 yıl veya daha fazla hapis cezası alanlar kural olarak seçilemezler; ancak bu durum 'affa uğramamış olma' şartına bağlıdır.
Genel suçlarda alınan hapis cezaları af ile silinebilir ve seçilme hakkı geri döner.
3
Suçun niteliğine bağlı engeli inceleme
Zimmet, rüşvet, hırsızlık gibi yüz kızartıcı suçlar ile terör suçlarında 'affa uğramış olsalar bile' seçilemeyecekleri hükme bağlanmıştır.
Bu suçlar, toplum vicdanında bıraktığı ağır hasar nedeniyle ömür boyu engel teşkil eder.
4
Yanlış yargıyı belirleme
Toplam 1 yıl hapis cezası alan her hükümlünün affa rağmen seçilemeyeceği iddiası, suçun niteliğini (yüz kızartıcı olup olmamasını) göz ardı ettiği için hatalıdır.
Seçilme yeterliliği kurallarındaki istisnai durumlar doğru ayırt edilmelidir.

Key Concept

Milletvekili seçilme yeterliliğinde adli sicil ve af ilişkisi

Hints

1
Anayasa'da hapis cezalarıyla ilgili engellerde suçun niteliği (yüz kızartıcı olup olmaması) ve süresi (1 yıl) arasında bir ayrım yapıldığına dikkat edin.
2
Hangi suçların af çıksa dahi milletvekilliğine asla engel olmaya devam ettiğini hatırlayın: Terör suçları ve yüz kızartıcı suçlar.
3
Bir yıl veya daha fazla hapis cezası alan biri, eğer suçu 'yüz kızartıcı' bir suç değilse, özel veya genel bir af ile tekrar seçilme hakkını kazanabilir mi?

Practice More

Milletvekili seçilme yeterliliği ile cumhurbaşkanı seçilme şartlarını (özellikle eğitim ve yaş farkı) karşılaştırarak çalışın.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question