Türkiye'de Pleistosen (Kuvaterner) döneminde etkili olan buzullaşmanın sınırları; dağların uzanış doğrultusu, nemlilik kaynağına olan uzaklık ve enlem derecesi gibi faktörlerin karmaşık etkileşimiyle belirlenmiştir. Bu durum, buzul aşınım ve biriktim şekillerinin (sirk, U-vadi, moren) görüldüğü 'alt limit' değerlerinin ülke genelinde homojen olmayan bir dağılım sergilemesine neden olmuştur.
Coğrafi konum özellikleri ve buzul topoğrafyasının gelişimi dikkate alındığında, aşağıdaki dağ silsilelerinin hangisinde buzul şekillerinin rastlandığı 'en alt sınır' (irtifa), Türkiye genelindeki en düşük seviyesine ulaşmıştır?
- Doğu Karadeniz Dağları - Kaçkar SilsilesiAnswer
- BHakkari Dağları - Cilo-Sat Silsilesi
- COrta Toroslar - Aladağlar Kütlesi
- DBatı Anadolu Dağları - Uludağ Kütlesi
- Eİç Anadolu Dağları - Erciyes Kütlesi
Answer
Buzul şekillerinin görüldüğü en alt sınıra, yüksek nemlilik ve kuzey enlem avantajıyla Doğu Karadeniz Dağları'nın Kaçkar silsilesinde rastlanır.
Doğu Karadeniz Dağları (Kaçkar Silsilesi), Türkiye'nin en kuzeyinde yer alarak düşük sıcaklık avantajına sahiptir. Ancak asıl belirleyici faktör, Karadeniz'den gelen nemli hava kütlelerinin kuzey yamaçlarda bıraktığı yoğun kar yağışıdır. Bu yoğun yağış (beslenme sahası), buzulların erimeye karşı direnç göstermesini sağlayarak - metre gibi Türkiye'nin en düşük irtifalarına kadar inmesine imkan tanımıştır.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Buzul topoğrafyasında enlem ve nemlilik etkileşimi (Beslenme Sahası Dinamiği)
Hints
1
Buzulun aşağı inebilmesi için havanın sadece soğuk olması yetmez, aynı zamanda çok kar yağması (nem) gerekir.
2
Türkiye'nin en kuzey ucu ile en nemli bölgesinin kesiştiği noktayı düşünün.
3
Kaçkar Dağları'nın kuzey yamaçları, Türkiye'de buzul aşınım şekillerinin deniz seviyesine en çok yaklaştığı alandır.
Practice More
Buzul şekillerinin görüldüğü bu dağların yükseltilerini ve Türkiye'deki 'Kalıcı Kar Sınırı' haritasını incelemek bu kavramı pekiştirecektir.
Alternative Method
Matematik konum (Enlem) ve Özel konum (Nemlilik) değişkenlerini bir matris üzerinde değerlendirerek, her iki değişkenin de sınırı aşağı çektiği bölgeyi seçebilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s