Examkin

Question

Difficulty: MediumTürkiye'de Bitki Örtüsü: Çalı Formasyonu

Türkiye'de bitki örtüsü üzerine yapılan araştırmalarda; ormanların beşerî müdahalelerle tahrip edildiği alanlarda farklı çalı formasyonlarının ve türlerinin geliştiği gözlemlenmiştir.

Buna göre, Türkiye'deki çalı formasyonlarının özellikleri, yayılış alanları ve oluşum koşulları ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

  1. Akdeniz iklim bölgesinde kızılçam ormanlarının tahribiyle; sandal, kermes meşesi, zeytin ve zakkum gibi makiler; makilerin de tahrip edildiği sahalarda abdestbozan ve süpürge çalısı gibi garig türleri yaygınlaşır.Answer
  2. B
    Maki üst sınırı, enlem ve sıcaklık ilişkisine bağlı olarak Marmara Denizi kıyılarında yaklaşık 800-1000 metreye kadar çıkarken Akdeniz kıyılarında 300-400 metrede kalır.
  3. C
    Karadeniz kıyılarında nemli ormanların tahribiyle oluşan; zeytin, sandal ve zakkum gibi bitki toplulukları 'psödomaki' (yalancı maki) formasyonunun karakteristik türleridir.
  4. D
    Sandal ve kermes meşesi gibi çalı türleri, deniz etkisinin iç kesimlere ulaşamadığı İç ve Doğu Anadolu platolarında antropojen bozkırların bir parçası olarak yaygın görülür.
  5. E
    Garig formasyonunu oluşturan türler; geven ve çoban yastığı gibi bozkır türleri ile benzer ekolojik isteklere sahip olup iğne yapraklı ormanların üst sınırında alpin çayırlarla karışık bulunur.

Answer

Akdeniz iklim bölgesinde kızılçam ormanlarının tahrip edilmesiyle maki, makilerin de tahrip edilmesiyle garig formasyonunun oluştuğunu belirten ifade doğrudur.
Doğru olan ifadede, Türkiye'deki bitki süksesyonu ve tür eşleşmeleri tam olarak yansıtılmıştır. Akdeniz iklim sahasında orijinal bitki örtüsü olan kızılçam ormanlarının tahrip edilmesiyle oluşan kısa boylu, sert yapraklı çalı topluluklarına maki denir; zeytin, sandal, kermes meşesi ve zakkum bu grubun ana üyeleridir. Makilerin de aşırı otlatma veya yangın gibi nedenlerle yok edildiği alanlarda ortaya çıkan, diz boyu yüksekliğindeki daha cılız çalılara garig (veya frigana) adı verilir; abdestbozan ve süpürge çalısı bu topluluğun karakteristik örnekleridir.

Step-by-Step Solution

1
Orman ve çalı formasyonları arasındaki tahribata dayalı süksesyon (ardışıklık) ilişkisini değerlendirmek.
Kızılçam ormanlarının tahribiyle makiler (zeytin, sandal, kermes meşesi vb.), makilerin tahribiyle ise garigler (abdestbozan, süpürge çalısı vb.) oluşur.
Bitki örtüsü tahrip edildikçe daha kısa boylu ve dirençli formasyonlara doğru bir gerileme yaşanır.
2
Maki üst sınırının coğrafi bölgelere göre değişimini enlem etkisiyle kontrol etmek.
Maki üst sınırı Akdeniz'de yaklaşık 800-1000m, Ege'de 500-600m, Marmara'da ise 300-400m civarındadır.
Enlem arttıkça (kuzeye gidildikçe) sıcaklık düşer, bu da bitkilerin yetişebileceği üst yükselti sınırını aşağı çeker.
3
Maki ve psödomaki (yalancı maki) arasındaki tür ve konum farkını ayırt etmek.
Maki Akdeniz iklimine özgü iken, psödomaki Karadeniz kıyısındaki nemli ormanların tahribiyle oluşur ve fındık, muşmula gibi farklı türler içerir.
İklim koşulları ve orman yapısı, tahrip sonucu oluşan çalı türlerini doğrudan belirler.

Key Concept

Türkiye'de çalı formasyonlarının (maki, garig, psödomaki) oluşum süreçleri ve karakteristik türleri.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question

Topics

Türkiye'de Bitki Örtüsü: Çalı Formasyonu

More questions from this topic