Examkin

Question

Difficulty: MediumKıyı Tipleri ve Şekilleri

Türkiye'de dağların kıyı çizgisine göre uzanış doğrultusu, kıyı derinliği ve deniz seviyesindeki değişimler (epirojenez) gibi faktörler, kıyı tiplerinin çeşitlenmesinde ve kıyı şekillenmesinde temel rol oynamıştır. Buna göre, Türkiye'deki kıyı tipleri ve kıyı şekilleri ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Muğla'daki Menteşe kıyıları ile İstanbul ve Çanakkale Boğazları, eski akarsu vadilerinin deniz suları altında kalmasıyla oluşan Ria tipi kıyılara örnektir.
  2. B
    Antalya'nın batısında, Kaş ve Finike arasında görülen Dalmaçya tipi kıyılar, kıyıya paralel uzanan dağlar arasındaki vadilerin deniz istilasına uğraması sonucu oluşmuştur.
  3. C
    Dağların kıyı çizgisine paralel uzandığı Doğu Karadeniz ve Batı Toroslar'da, kıta sahanlığının dar olmasına bağlı olarak falez (yalıyar) oluşumu yaygındır.
  4. Dağların denize dik uzandığı Ege kıyılarında (enine kıyı tipi), kıta sahanlığı dar olduğu için dalga aşındırması şiddetlidir ve bu durum delta ovalarının oluşumunu engellemiştir.Answer
  5. E
    Türkiye kıyılarında fiyort ve skayer tipi kıyıların görülmemesi, ülkenin mutlak konumuna bağlı olarak buzullaşmanın deniz seviyesine kadar inememesinin bir sonucudur.

Answer

Dağların denize dik uzandığı Ege kıyılarında kıta sahanlığının dar olduğu ve delta oluşumunun engellendiği bilgisi yanlıştır.
Doğru yanıt olan seçenek, Ege kıyılarında kıta sahanlığının dar olduğunu ve bu durumun delta oluşumunu engellediğini savunmaktadır. Oysa Ege kıyılarında dağlar denize dik uzandığı için deniz sığdır (kıta sahanlığı geniştir). Bu sığ yapı, akarsuların taşıdığı alüvyonların kıyıda kolayca birikerek geniş delta ovaları oluşturmasına olanak sağlar. Türkiye'nin en büyük delta ovalarının Ege ve Orta Karadeniz gibi kıta sahanlığının geniş olduğu yerlerde bulunması bu durumun en net kanıtıdır.

Step-by-Step Solution

1
Türkiye'deki kıyı tiplerinin (Ria, Dalmaçya, Boyuna, Enine) karakteristik özelliklerini ve coğrafi dağılışını kontrol edin.
Ria (Menteşe, Boğazlar), Dalmaçya (Kaş-Finike) ve Boyuna (Karadeniz, Akdeniz) eşleştirmelerinin doğru olduğu görülür.
Bu kıyı tipleri Türkiye'nin yer şekilleri ve deniz seviyesi değişimleriyle doğrudan ilişkilidir.
2
Kıta sahanlığı (şelf alanı) ile kıyı biriktirme şekilleri (delta ovaları) arasındaki bağlantıyı analiz edin.
Delta ovaları oluşabilmesi için kıyının sığ olması, yani kıta sahanlığının geniş olması gerektiği hatırlanır.
Derin kıyılarda alüvyonlar birikemez, dalgalar tarafından taşınır.
3
Ege Bölgesi'nin kıyı özelliklerini değerlendirin.
Ege'de dağlar denize dik uzandığı için kıta sahanlığı geniştir ve Türkiye'nin en büyük delta ovaları (Büyük Menderes, Gediz vb.) burada oluşmuştur.
Verilen seçenekteki 'kıta sahanlığı dar' ve 'delta oluşumu engellenmiştir' ifadeleri gerçekle çelişmektedir.

Key Concept

Kıta Sahanlığı ve Delta Oluşumu İlişkisi

Practice More

Karadeniz ve Akdeniz kıyılarında dağların paralel uzanmasına rağmen neden sadece Orta Karadeniz ve Adana çevresinde büyük deltalar oluştuğunu (kıta sahanlığı etkisi) inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question

Topics

Kıyı Tipleri ve Şekilleri

More questions from this topic