Examkin

Question

Difficulty: MediumII. Dünya Savaşı Yıllarında Türkiye

II.II. Dünya Savaşı’nın yarattığı olağanüstü ekonomik koşullarla mücadele etmek amacıyla 1818 Ocak 19401940 tarihinde kabul edilen Milli Korunma Kanunu, hükümete üretimden tüketime kadar geniş bir alanda müdahale yetkisi tanımıştır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Milli Korunma Kanunu kapsamında hükümete verilen yetkiler veya bu kanuna dayanılarak gerçekleştirilen uygulamalar arasında gösterilemez?

  1. A
    Temel gıda ve tüketim maddelerine fiyat sınırı getiren 'narh' sisteminin uygulanması
  2. B
    Maden ocaklarında ve sanayi tesislerinde üretim sürekliliği için 'mükellefiyet' (zorunlu çalışma) sisteminin getirilmesi
  3. C
    Karaborsacılığı önlemek ve dağıtımı kontrol etmek amacıyla Ticaret Ofisi ve İaşe Müsteşarlığı'nın kurulması
  4. Köy halkını yerinde eğiterek tarımsal verimliliği artırmak amacıyla Köy Enstitüleri'nin açılmasıAnswer
  5. E
    Akaryakıt ve diğer stratejik ürünlerin dağıtımını düzenlemek için Petrol Ofisi gibi kurumların temellerinin atılması

Answer

Köy halkını yerinde eğiterek tarımsal verimliliği artırmak amacıyla Köy Enstitüleri'nin açılması, Milli Korunma Kanunu kapsamında değil, kendine has özel bir kanun çerçevesinde gerçekleştirilmiştir.
Köy Enstitüleri'nin açılması, Milli Korunma Kanunu'nun sağladığı ekonomik ve idari müdahale yetkileriyle değil, Milli Eğitim Bakanlığı bünyesinde hazırlanan özel bir kanunla (38033803 sayılı) gerçekleştirilmiş bir eğitim devrimidir. Her ne kadar aynı yıl (19401940) hayata geçirilmiş olsalar da, yasal dayanakları ve temel amaçları tamamen farklıdır.

Step-by-Step Solution

1
Milli Korunma Kanunu'nun niteliğini analiz et
Kanun, savaş dönemi ekonomisini yönetmek için çıkarılmış bir acil durum düzenlemesidir.
Soruda istenen 'kapsam dışı' unsuru bulmak için kanunun temel amacını (ekonomik müdahale) anlamak gerekir.
2
Şıklardaki uygulamaların yasal dayanaklarını karşılaştır
Narh, mükellefiyet ve Petrol Ofisi gibi uygulamalar ekonomik/idari müdahalelerdir; Köy Enstitüleri ise eğitim reformudur.
Aynı dönemde (19401940) yapılan ancak farklı amaçlara hizmet eden düzenlemeleri birbirinden ayırmak gerekir.
3
Köy Enstitüleri'nin kuruluş dayanağını teyit et
Köy Enstitüleri 1717 Nisan 19401940 tarihinde 38033803 sayılı Köy Enstitüleri Kanunu ile kurulmuştur.
Bu reform, savaşın yarattığı ekonomik kısıtlamalardan ziyade, Cumhuriyet'in temel eğitim ve kalkınma vizyonunun bir parçasıdır.

Key Concept

II. Dünya Savaşı yıllarında Türkiye'deki iç politika ve ekonomi düzenlemelerinin yasal dayanak ayrımı.

Hints

1
Milli Korunma Kanunu'nun temel amacı 'savaş ekonomisini' yönetmektir. Eğitim faaliyetlerini bu kapsamda düşünmeyin.
2
Şıklarda verilenlerden biri, uzun vadeli bir eğitim reformu iken diğerleri kısa vadeli kriz yönetimi tedbirleridir.
3
Cevap olan seçenek, İsmail Hakkı Tonguç ve Hasan Âli Yücel'in öncülüğünde çıkarılan ayrı bir kanunla (38033803) yürürlüğe girmiştir.

Practice More

Varlık Vergisi (19421942) ve Toprak Mahsulleri Vergisi (19441944) gibi diğer önemli düzenlemelerin de kendine has kanunları olduğunu unutmayın.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question

Topics

II. Dünya Savaşı Yıllarında Türkiye

More questions from this topic