Examkin

Question

Difficulty: MediumNüfus Mübadelesi Sorunu (Etabli)

1923 yılında imzalanan Türk-Yunan Nüfus Mübadelesi Sözleşmesi'nde İstanbul'daki Rumlar ile Batı Trakya'daki Türklerin "etabli" (yerleşik) sayılarak mübadeleden muaf tutulması kararlaştırılmıştır. Ancak Türkiye'nin 30 Ekim 1918 tarihini sınır kabul etmesi, Yunanistan'ın ise daha geniş bir tanım istemesi üzerine çıkan anlaşmazlık, 10 Haziran 1930 tarihinde imzalanan Ankara Antlaşması (Ahali Sözleşmesi) ile çözüme kavuşturulmuştur.

1930 yılında varılan bu nihai çözümle, "etabli" sayılma konusunda kabul edilen temel kriter aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Yerleşme tarihlerine ve doğum yerlerine bakılmaksızın, bölgede fiilen bulunanların yerleşik kabul edilmesiAnswer
  2. B
    Sadece Mondros Ateşkes Antlaşması'nın imzalandığı 30 Ekim 1918 tarihinden önce bölgeye gelenlerin yerleşik sayılması
  3. C
    Mübadele kriterinin dini aidiyetten vazgeçilerek ırk esasına göre yeniden düzenlenmesi
  4. D
    Yerleşiklik tanımının sadece Osmanlı Devleti tebaasından olan kişilerle sınırlandırılması
  5. E
    İstanbul Rumlarının tamamının Yunanistan'a, Batı Trakya Türklerinin ise Türkiye'ye nakledilmesine karar verilmesi

Answer

Yerleşme tarihlerine ve doğum yerlerine bakılmaksızın, bölgede fiilen bulunanların yerleşik kabul edilmesi
1930 Ankara Antlaşması (Ahali Sözleşmesi), uzun süren "etabli" uyuşmazlığını siyasi bir kararla çözmüştür. Bu antlaşmaya göre, İstanbul Rumları ile Batı Trakya Türklerinin hangi tarihte geldiklerine bakılmaksızın yerleşik (etabli) sayılmaları kabul edilmiştir. Bu sayede hukuki tanım tartışmaları sona ermiş ve Türk-Yunan dostluk süreci başlamıştır.

Step-by-Step Solution

1
1923 Mübadele Sözleşmesi'ndeki "etabli" uyuşmazlığının nedenini belirle.
Sorun, Rumların İstanbul'a yerleşme tarihi (1918 öncesi/sonrası) konusundaki hukuki yorum farkından kaynaklanmıştır.
Türkiye'nin 1918 öncesi şartını koşması, İstanbul'daki Rum nüfusunu kontrol altında tutma isteğinden; Yunanistan'ın itirazı ise daha fazla Rum'u orada tutma isteğinden kaynaklanıyordu.
2
1930 Ankara Antlaşması'nın getirdiği hükmü incele.
Antlaşma ile tarih sınırı kaldırılarak, o sırada bölgede bulunanların yerleşik sayılması kabul edilmiştir.
İtalya'nın yayılmacı politikası gibi dış tehditler, Türkiye ve Yunanistan'ı bu teknik sorunu bir kenara bırakıp siyasi bir uzlaşmaya varmaya zorlamıştır.
3
Doğru kriteri seçeneklerle eşleştir.
Geliş tarihine bakılmaksızın fiili mevcudiyetin esas alınması doğru cevaptır.
Bu çözüm, "etabli" krizini tamamen bitirmiş ve Balkan Antantı'na giden yolu açmıştır.

Key Concept

1930 Ankara Antlaşması ve Etabli Kriteri

Hints

1
Etabli kelimesi "yerleşik" anlamına gelir ve Lozan'da bazı bölgelerin bu değişimden muaf tutulması planlanmıştır.
2
Türkiye başlangıçta 1918 (Mondros) tarihini bir sınır olarak koymak istemiş ancak bu durum süreci tıkamıştır.
3
1930'daki Ankara Antlaşması ile tarihe dayalı tüm kısıtlamalar kaldırılarak o anki nüfusun mevcudiyeti kabul edilmiştir.

Practice More

1930 Ankara Antlaşması'nın Türk-Yunan ilişkilerinde başlattığı yumuşama sürecinin 1934 yılında hangi bölgesel güvenlik ittifakına (Balkan Antantı) zemin hazırladığını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question

Topics

Nüfus Mübadelesi Sorunu (Etabli)

More questions from this topic