Examkin

Question

Difficulty: Very hardKıyı Tipleri ve Şekilleri

Türkiye kıyıları, Üçüncü Zaman’ın sonları ile Dördüncü Zaman’ın (IV.IV. Jeolojik Zaman) başlarında meydana gelen epirojenik hareketler ve deniz seviyesi değişimlerinden (östatik hareketler) doğrudan etkilenmiştir. Bu süreçte dağların kıyı çizgisine göre uzanış doğrultusu, kıyı tipinin karakterini belirleyen temel morfolojik unsur olmuştur. Buna göre, Türkiye’nin kıyı tipleri ve bu tiplerin oluşum koşulları dikkate alındığında yapılan aşağıdaki çıkarımlardan hangisi doğrudur?

  1. Menteşe Yöresi’ndeki dağların uzanış biçimi ve akarsu vadilerinin deniz istilasına uğramasıyla oluşan 'Ria' tipi kıyılar, bu yöreyi Ege kıyılarının genel 'Enine' kıyı karakterinden ayıran temel istisnadır.Answer
  2. B
    Teke Yarımadası’nın güneyinde görülen 'Dalmaçya' tipi kıyıların oluşumunda, deniz seviyesindeki gerileme (regresyon) sonucunda dağların arasındaki çukurların kara haline gelmesi etkili olmuştur.
  3. C
    Doğu Karadeniz kıyılarında kıta sahanlığının dar olması, dalga biriktirme faaliyetlerini hızlandırarak kıyı şeridinde geniş delta ovalarının ve lagün oluşumlarının yaygınlaşmasını sağlamıştır.
  4. D
    Mersin ve Silifke arasındaki kıyı şeridinde rastlanan 'Kalanklı' kıyı tipinin oluşmasında, bölgedeki volkanik tüf tabakalarının deniz suları tarafından kimyasal olarak aşındırılması temel etkendir.
  5. E
    Türkiye'nin matematik konumunun bir sonucu olarak, yüksek enlemlerde yer alan Karadeniz kıyılarında buzul vadilerinin sular altında kalmasıyla 'Fiyort' tipi kıyılara rastlanmaktadır.

Answer

Menteşe Yöresi’ndeki dağların uzanış biçimi ve akarsu vadilerinin deniz istilasına uğramasıyla oluşan 'Ria' tipi kıyılar, bu yöreyi Ege kıyılarının genel 'Enine' kıyı karakterinden ayıran temel istisnadır.
Doğru ifade, Ege Bölgesi'nin genelinde dağların denize dik uzanması sonucu 'Enine' kıyı tipi görülmesine rağmen, Muğla (Menteşe) kıyılarında epirojenik çökmeler ve deniz ilerlemesi sonucu eski akarsu vadilerinin sular altında kalmasıyla 'Ria' tipi kıyıların oluştuğunu belirtmektedir. Bu, bölgenin morfolojik bir istisnasıdır.

Step-by-Step Solution

1
Ege Bölgesi'nin genel kıyı tipini belirle.
Ege'de dağlar denize dik uzandığı için genel kıyı tipi 'Enine'dir.
Genel kuralı saptamak, istisnaları analiz etmek için gereklidir.
2
Menteşe Yöresi'nin (Muğla) özel morfolojik durumunu analiz et.
Menteşe kıyılarında dağların uzanışı ve Egeid karasının çökmesiyle eski akarsu vadileri sular altında kalarak 'Ria' tipi kıyıları oluşturmuştur.
Bölgesel bir istisna olan Ria tipinin nedenini (transgresyon ve akarsu vadisi) anlamak sorunun çözüm anahtarıdır.
3
Diğer seçeneklerdeki kavramsal hataları ayıkla.
Dalmaçya tipi transgresyonla oluşur (regresyon değil), Kalanklı kıyılar karstiktir (volkanik değil), Fiyortlar ise Türkiye'nin matematik konumu gereği görülmez.
Yanlış seçenekleri eleyerek doğru bilgiye ulaşılmasını sağlar.

Key Concept

Türkiye'de kıyı tiplerinin oluşumunda transgresyon (deniz ilerlemesi) ve dağların uzanış doğrultusunun etkisi.

Practice More

Epirojenezin Türkiye kıyıları üzerindeki etkilerini daha iyi anlamak için transgresyon ve regresyon kavramlarını harita üzerindeki kıyı tipleriyle eşleştirerek çalışınız.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question

Topics

Kıyı Tipleri ve Şekilleri

More questions from this topic