Question

Difficulty: MediumTürk Dış Politikasının Temel İlkeleri ve Dönemler

Yeni Türk Devleti'nin dış siyaseti; 19231923 ile 19301930'lu yılların başı arasındaki süreçte bağımsızlığı pekiştirme ve Lozan Antlaşması'ndan kalan pürüzleri giderme üzerine kurulmuştur. Bu safhanın ardından, dünyada artan savaş tehdidi karşısında bölgesel ve küresel barışı korumaya yönelik "kolektif güvenlik" stratejisi ön plana çıkmıştır.

Buna göre aşağıdakilerden hangisi, Türkiye'nin **19321932 sonrasında benimsediği bu kolektif güvenlik anlayışı kapsamında gerçekleştirdiği faaliyetlerden biri değildir**?

  1. A
    Milletler Cemiyeti'ne (Cemiyet-i Akvam) üye olunması
  2. B
    Balkan Antantı'nın kurulmasına öncülük edilmesi
  3. C
    Sadabat Paktı'nın imzalanması
  4. D
    Montrö Boğazlar Sözleşmesi ile Boğazlar Komisyonu'nun kaldırılması
  5. Musul sorununun İngiltere ile yapılan Ankara Antlaşması ile çözülmesiAnswer

Answer

Musul sorununun çözülmesi, Türk dış politikasının 1923-1932 yılları arasındaki birinci dönemine (Lozan'dan kalan sorunların tasfiyesi) ait bir gelişmedir; bu nedenle kolektif güvenlik odaklı ikinci dönem (1932-1939) kapsamında değerlendirilemez.
Musul sorunu 19261926 yılında İngiltere ile yapılan Ankara Antlaşması ile çözüme kavuşturulmuştur. Bu gelişme, Türk dış politikasının Lozan Barış Antlaşması'ndan kalan eksik ve pürüzlü konuları netleştirmeye çalıştığı birinci safhaya (192319321923-1932) aittir. Oysa kolektif güvenlik anlayışı, özellikle 19301930'lu yılların başından itibaren Avrupa'da yükselen revizyonist (yayılmacı) tehditlere karşı çok taraflı iş birliğini ifade eder.

Step-by-Step Solution

1
Dış politikanın dönemlerini belirle
1923-1932 arası sorunları çözme, 1932-1939 arası kolektif güvenlik/barışı koruma dönemidir.
Soruda istenen 1932 sonrası (kolektif güvenlik) anlayışı dışında kalan seçeneği bulmaktır.
2
Seçeneklerdeki olayların kronolojisini ve amacını analiz et
Milletler Cemiyeti (1932), Balkan Antantı (1934), Montrö (1936) ve Sadabat Paktı (1937) kolektif güvenlik amaçlıdır; Musul sorunu (1926) ise ikili bir sorunun çözümüdür.
Zaman çizelgesine göre Musul sorunu 1932 öncesinde kalmaktadır.
3
İlkesel uygunluğu kontrol et
Musul meselesi 'Lozan'dan kalan pürüzlerin giderilmesi' safhasına dahildir.
1920'lerdeki dış politika içe dönük sorunları bitirmeye odaklıyken, 1930'lar dış tehditlere (Almanya-İtalya) karşı iş birliği odaklıdır.

Key Concept

Atatürk dönemi Türk dış politikası kronolojik ve amaçsal olarak ikiye ayrılır: Lozan Sorunları Dönemi (1923-1932) ve Milletlerarası İş Birliği/Kolektif Güvenlik Dönemi (1932-1939).

Hints

1
Türk dış politikasını 1932 öncesi (Lozan odaklı) ve sonrası (Barış/Pakt odaklı) olarak düşünün.
2
Hangi seçenek ikili (Türkiye ve tek bir devlet) bir sorunu çözmeye yöneliktir ve tarihi daha eskidir?
3
Musul sorunu 1926 yılında İngiltere ile çözülmüştür; bu tarih kolektif güvenlik döneminin başlangıcı kabul edilen 1932'den öncedir.

Practice More

Türk dış politikasındaki 'mütekabiliyet' (karşılıklılık) ilkesinin Yabancı Okullar ve Nüfus Mübadelesi gibi konularda nasıl uygulandığını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question